Τα μηνύματα που φτάνουν από την Ουάσιγκτον πληθαίνουν: ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να κατευθύνει τις ΗΠΑ προς μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση με τη Βενεζουέλα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, που έχει ήδη διατάξει την ανάπτυξη μιας εντυπωσιακής ναυτικής δύναμης στα ανοικτά της χώρας, πρόκειται το βράδυ της Δευτέρας (01.12.2025) να συγκεντρώσει τους κορυφαίους στρατιωτικούς και διπλωματικούς συμβούλους του για να αποφασίσουν τα «επόμενα βήματα». Σύμφωνα με το CNN, πρόκειται για επικίνδυνη κλιμάκωση, τη στιγμή που η πλειονότητα των Αμερικανών αντιτίθεται σε έναν ακόμη πόλεμο στο εξωτερικό.
Την ίδια ώρα, οι απειλές εντείνονται και τα νομικά ερωτήματα πολλαπλασιάζονται. Ειδικοί και μέλη του Κογκρέσου καταγγέλλουν ότι οι πρόσφατες επιθέσεις των ΗΠΑ σε πλοία ύποπτα για εμπλοκή στο ναρκεμπόριο παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο των ένοπλων συγκρούσεων. Επιτροπές του Κογκρέσου —με Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς να συμπλέουν— προαναγγέλλουν αυστηρό έλεγχο, κάτι όχι συνηθισμένο στη δεύτερη θητεία Τραμπ.
Πίεση, κινητοποίηση δυνάμεων και δημόσιες προειδοποιήσεις
Ο Τραμπ τροφοδότησε τις φήμες δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα κινηθούν «πολύ σύντομα» εναντίον χερσαίων δικτύων διακίνησης ναρκωτικών. Το Σάββατο μάλιστα είπε ότι ο εναέριος χώρος της Βενεζουέλας πρέπει να θεωρηθεί «κλειστός». Στην Καραϊβική, το USS Gerald R. Ford, το ισχυρότερο αεροπλανοφόρο παγκοσμίως, ηγείται ήδη μιας δύναμης σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προσπαθεί να θεμελιώσει νομικό υπόβαθρο για ενδεχόμενη επέμβαση κατά εγκληματικών οργανώσεων στην περιοχή. Ωστόσο, οι επικριτές θεωρούν ότι η επιχειρηματολογία αυτή δεν καλύπτει τις συνταγματικές προϋποθέσεις — ειδικά από τη στιγμή που η Ουάσιγκτον δεν έχει παρουσιάσει δημοσίως αποδείξεις για τις απειλές που επικαλείται.
Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ επιδιώκει να αυξήσει την ψυχολογική πίεση ώστε να εξαναγκάσει τον Νικολάς Μαδούρο σε παραίτηση ή να πυροδοτήσει εσωτερική ανατροπή. Όμως αυτή η τακτική ενέχει σοβαρό ρίσκο: αν ο Τραμπ κάνει πίσω χωρίς την πτώση του καθεστώτος, το κύρος του θα πληγεί σημαντικά.
Την Κυριακή, ο πρόεδρος επιβεβαίωσε πως μίλησε τηλεφωνικά με τον Μαδούρο, χωρίς όμως να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο ή τον χρόνο της συνομιλίας. «Ήταν απλώς ένα τηλεφώνημα», σχολίασε.
Ένα πολιτικό ρίσκο που συγκρούεται με τις υποσχέσεις του
Μια στρατιωτική εμπλοκή θα αναιρούσε μία από τις βασικές πολιτικές δεσμεύσεις του Τραμπ: να αποφύγει νέους πολέμους στο εξωτερικό. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του CBS, το 76% των Αμερικανών θεωρεί ότι δεν έχει εξηγήσει τη στρατηγική του για τη Βενεζουέλα, ενώ μόνο το 13% πιστεύει ότι η χώρα αποτελεί σοβαρή απειλή για την αμερικανική ασφάλεια.
Παρότι η πτώση του Μαδούρο θα ικανοποιούσε πολλούς πολίτες της Βενεζουέλας, το τι θα ακολουθήσει παραμένει ασαφές. Οι πικρές εμπειρίες από το Ιράκ και το Αφγανιστάν εξακολουθούν να προβληματίζουν: χωρίς σχέδιο μετάβασης, η κατάρρευση του καθεστώτος μπορεί να επιφέρει χάος, βία και νέο κύμα προσφύγων προς γειτονικές χώρες και τις ΗΠΑ.
Αντιδράσεις για τις αμερικανικές επιθέσεις
Νέα αντιπαράθεση δημιουργήθηκε έπειτα από πληροφορίες ότι μια αμερικανική επιδρομή στις 2 Σεπτεμβρίου ακολουθήθηκε από δεύτερο πλήγμα κατά των επιζώντων της πρώτης επίθεσης — πρακτική που ειδικοί χαρακτηρίζουν πιθανώς παράνομη. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ επιμένει ότι όλες οι επιχειρήσεις είναι σύμφωνες με το αμερικανικό και διεθνές δίκαιο, καθώς οι διακινητές ναρκωτικών έχουν χαρακτηριστεί «τρομοκράτες».
Ωστόσο, βουλευτές όπως ο Δημοκρατικός γερουσιαστής και πρώην πιλότος Μαρκ Κέλι αμφισβητούν την επίσημη εκδοχή, τονίζοντας ότι «το να στοχεύεις επιζώντες στη θάλασσα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί νόμιμο».
Μια αμφιλεγόμενη χάρη που αντιβαίνει στην επίσημη γραμμή
Οι ανησυχίες εντάθηκαν όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να χορηγήσει χάρη στον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας, Χουάν Ορλάντο Ερνάντες, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε 45 χρόνια φυλάκισης για υποθέσεις ναρκωτραφικού. Η απόφαση αυτή αποδυναμώνει εμφανώς τη ρητορική του περί σκληρής στάσης απέναντι στον Μαδούρο, ο οποίος αντιμετωπίζει παρόμοιες κατηγορίες.
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι ο Ερνάντες ήταν «θύμα σκευωρίας του Μπάιντεν» και ότι κανένας πρώην αρχηγός κράτους δεν πρέπει να φυλακίζεται για ενέργειες που έκανε κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Η ανακοίνωση έγινε λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές στην Ονδούρα, όπου ο Τραμπ εξέφρασε ανοιχτά τη στήριξή του στον λαϊκιστή υποψήφιο Νάσρι «Τίτο» Ασφούρα, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι ΗΠΑ δεν θα συνεργαστούν με κανέναν άλλο νικητή.
Περιφερειακή στρατηγική ευθυγραμμισμένη με λαϊκιστικούς συμμάχους
Το περιστατικό θυμίζει προηγούμενες παρεμβάσεις του Τραμπ στη Λατινική Αμερική: επιβολή δασμών στη Βραζιλία μετά τη δίωξη του Μπολσονάρου, πιέσεις στην Αργεντινή υπέρ του Χαβιέ Μιλέι, στενή σχέση με τον Ναγίμπ Μπουκέλε στο Ελ Σαλβαδόρ και εντάσεις με τον Κολομβιανό πρόεδρο Γκουστάβο Πέτρο.
Αν και για τις ΗΠΑ υπάρχουν γεωπολιτικά κίνητρα να ενισχύσουν την παρουσία τους απέναντι σε Ρωσία και Κίνα, ένα ερώτημα κυριαρχεί πλέον σε πολλές πρωτεύουσες της Λατινικής Αμερικής:
Eίναι ο Τραμπ πραγματικά διατεθειμένος να φτάσει μέχρι και τον πόλεμο για να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα;