Ένα βασικό ερώτημα φαίνεται να απασχολεί πλέον περισσότερο από κάθε άλλο την ιρανική ηγεσία: πόσο σοβαρός είναι τελικά ο Ντόναλντ Τραμπ στις απειλές του; Για χρόνια, το ιρανικό κατεστημένο ασφαλείας αντιμετώπιζε τη σκληρή ρητορική του Αμερικανού προέδρου ως κενή περιεχομένου, υιοθετώντας τη λογική του «Trump Always Chickens Out» (TACO), δηλαδή ότι ο Τραμπ απειλεί αλλά τελικά υποχωρεί.
Η αντίληψη αυτή ενισχύθηκε από μια σειρά οικονομικών και διπλωματικών εξαγγελιών που δεν υλοποιήθηκαν ποτέ: από εξοντωτικούς δασμούς έως δραματικές προειδοποιήσεις προς τη Χαμάς, οι οποίες έμειναν περισσότερο στο επίπεδο της ρητορικής. Οι επικριτές του τον κατηγορούσαν ότι περιορίζεται στα λόγια χωρίς αντίκρισμα.
Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες –και ιδίως την τελευταία εβδομάδα– ένα διαφορετικό αφήγημα φαίνεται να διαμορφώνεται. Η πεποίθηση ότι ο Τραμπ τελικά θα κάνει πίσω αρχίζει να κλονίζεται, επηρεάζοντας πλέον τους υπολογισμούς της Τεχεράνης σε μια περίοδο έντονης εσωτερικής αναταραχής.
Καθοριστική καμπή αποτέλεσε ο Ιούνιος, όταν ο Τραμπ στήριξε και συμμετείχε άμεσα σε προληπτικά πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Οι επιθέσεις σε Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν δεν ήταν ούτε συμβολικές ούτε έμμεσες, αλλά συνιστούσαν ευθεία στρατιωτική δράση σε ιρανικό έδαφος, δημιουργώντας ένα προηγούμενο που οι προκάτοχοί του είχαν αποφύγει.
Νέο βάρος σε αυτή την εικόνα έδωσε και η αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές δυνάμεις και η μεταφορά του στη Νέα Υόρκη. Η επιχείρηση, γρήγορη και απρόβλεπτη, συνοδεύτηκε από σαφές μήνυμα της Ουάσινγκτον ότι οι απειλές του Τραμπ δεν είναι απλώς λόγια.
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ανοιχτά το Ιράν ότι ενδεχόμενη αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων θα προκαλέσει αμερικανική αντίδραση. Παρότι παρόμοιες διατυπώσεις είχαν ακουστεί και στο παρελθόν χωρίς συνέχεια, πλέον φαίνεται να αποκτούν μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι η Τεχεράνη λαμβάνει σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ιρανικές αρχές συζήτησαν τρόπους περιορισμού της βίας απέναντι στους διαδηλωτές, σε μια εμφανή διαφοροποίηση από τις αιματηρές καταστολές του παρελθόντος. Παρότι έχουν καταγραφεί θύματα, οι αριθμοί είναι σαφώς χαμηλότεροι σε σύγκριση με προηγούμενα κύματα διαμαρτυριών.
Η στάση αυτή δεν αποδίδεται σε διάθεση μετριοπάθειας, αλλά σε στρατηγικό υπολογισμό. Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα νέο δίλημμα: εσωτερικές αναταραχές σε συνδυασμό με μια πλέον αξιόπιστη εξωτερική απειλή από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι οποιαδήποτε επίθεση από το Ιράν θα αντιμετωπιστεί με «πολύ σκληρή» απάντηση.
Η πίεση εντείνεται και από τη φημολογούμενη εύθραυστη κατάσταση της ανώτατης ηγεσίας, με αναφορές για εναλλακτικά σχέδια διαφυγής του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Παράλληλα, ενισχύεται η εντύπωση ότι Ουάσινγκτον και Ιερουσαλήμ ενδέχεται να κινηθούν συντονισμένα, εάν το Ιράν απορρίψει διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Παρότι παραμένει λογικό για ορισμένους να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις απειλές του Τραμπ, το μοτίβο της δεύτερης θητείας του δείχνει ότι όταν κρίνει πως η αποτροπή έχει αποτύχει, είναι διατεθειμένος να κινηθεί αιφνιδιαστικά και αποφασιστικά. Οι πρόσφατες ενέργειες φαίνεται να έχουν κλονίσει οριστικά το δόγμα του TACO, αφήνοντας την ιρανική ηγεσία αντιμέτωπη με μια αβεβαιότητα που προκαλεί έντονη ανησυχία.