Στο Κίεβο έφθασαν το πρωί της Τρίτης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε κλίμα έντασης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς δεν κατέστη δυνατό να εξασφαλιστεί ούτε το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο ούτε το νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ουγγαρία ξεκαθάρισε και τη Δευτέρα ότι θα μπλοκάρει τόσο τα νέα περιοριστικά μέτρα όσο και το δάνειο, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για την αποφυγή χρηματοδοτικής ασφυξίας της Ουκρανίας στα τέλη Μαρτίου.
Μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας τόνισε ότι «η Ουκρανία πληρώνει βαρύ τίμημα για τον μοιραία εσφαλμένο υπολογισμό της Ρωσίας», προσθέτοντας ότι η Μόσχα δεν έχει επιτύχει τους στρατηγικούς της στόχους. Οι 27 υπουργοί δεν κατόρθωσαν να εγκρίνουν το 20ό πακέτο κυρώσεων λόγω του ουγγρικού βέτο. «Πρόκειται για οπισθοδρόμηση και για μήνυμα που δεν θέλαμε να σταλεί», σημείωσε.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις Βρυξέλλες το μπλόκο της Βουδαπέστης στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ, το οποίο είχε συμφωνηθεί σε επίπεδο ηγετών τον περασμένο Δεκέμβριο. Σε επιστολή του προς τον Αντόνιο Κόστα, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν ανέφερε ότι επανεξετάζει τη στάση του, επικαλούμενος την άρνηση της Ουκρανίας να αποκαταστήσει τη μεταφορά αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα προς την Ουγγαρία.
Ο Αντόνιο Κόστα απάντησε ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται με συναίνεση δεσμεύουν όλα τα κράτη-μέλη και ότι η μη τήρησή τους συνιστά παραβίαση της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Κομισιόν, με την εκπρόσωπό της Πάουλα Πίνιο να επισημαίνει ότι το δάνειο εγκρίθηκε υπό την προϋπόθεση μη συμμετοχής τριών κρατών-μελών στη χρηματοδότησή του, όρος που, όπως τόνισε, έχει τηρηθεί.
Η ενδεχόμενη παραβίαση της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαδικασία παράβασης κατά της Ουγγαρίας, ωστόσο θεωρείται αβέβαιο κατά πόσο μια τέτοια κίνηση θα μεταβάλει άμεσα τη στάση της Βουδαπέστης, ιδίως ενόψει της προεκλογικής περιόδου στη χώρα.
Κατά τη σημερινή συνάντηση με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να τεθεί και το ζήτημα του αγωγού, καθώς και οι άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας. Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι τα συγκεκριμένα κονδύλια είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της χώρας, ενώ οι Βρυξέλλες εκφράζουν φόβους για ενδεχόμενη οικονομική παράλυση, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη διαθέσει σχεδόν 200 δισ. ευρώ σε οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης οι ενεργειακές ανάγκες της Ουκρανίας, εν μέσω συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές που προκαλούν εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης. Η Κομισιόν αναμένεται να ανακοινώσει πρόσθετη στήριξη ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθεί και η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Ωστόσο, παρότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζητεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ένταξης, θεωρείται δύσκολο να υπάρξει άμεση δέσμευση από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμών.
Παράλληλα, στο Παρίσι ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν συγκαλεί τηλεδιάσκεψη της λεγόμενης «συμμαχίας των προθύμων», ενώ προγραμματίζεται νέος γύρος διαπραγματεύσεων για την ειρήνευση στην Ουκρανία στη Γενεύη. «Όλοι αντιλαμβάνονται ότι η διπλωματία είναι προτιμότερη από τον πόλεμο, αλλά μετά από έναν χρόνο συνομιλιών δεν έχουμε ούτε εκεχειρία», δήλωσε η Κάγια Κάλας, προσθέτοντας ότι «δεν είναι η Ουκρανία το εμπόδιο για την ειρήνη· η Ρωσία είναι».