Σοβαρές ελλείψεις στη διαφάνεια και την καταγραφή των πόρων που καταναλώνουν τα κέντρα δεδομένων (data centers) στην Ευρωπαϊκή Ένωση έρχονται στην επιφάνεια, την ίδια στιγμή που οι Βρυξέλλες δίνουν το έναυσμα για δραστική αύξηση της υπολογιστικής ισχύος λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση της Κομισιόν για το 2026, στον πρώτο κύκλο απογραφής δήλωσαν στοιχεία μόλις 770 data centers, δηλαδή μόλις το 36% όσων είχαν σχετική υποχρέωση. Σε έξι κράτη-μέλη δεν υπήρξε ούτε μία δήλωση, ενώ σε άλλα πέντε οι συμμετοχές ήταν λιγότερες από τρεις. Παράλληλα, μόνο το 70,1% των στοιχείων που υποβλήθηκαν κρίθηκε αξιόπιστο.
Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο καθώς η ΕΕ στοχεύει στον τριπλασιασμό της δυναμικότητας των data centers για λόγους ψηφιακής αυτονομίας. Ωστόσο, η ίδια η Επιτροπή παραδέχεται πως η επέκταση αυτή θα επιβαρύνει σημαντικά τα ηλεκτρικά δίκτυα και τους υδάτινους πόρους. Η κατανάλωση ρεύματος από 68 TWh το 2024 αναμένεται να εκτιναχθεί στις 114 TWh έως το 2030, φτάνοντας το 3,2% της συνολικής ζήτησης στην ΕΕ, ενώ σημαντικές είναι και οι απαιτήσεις σε νερό για τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης.
Έρευνα από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή
Όπως αποκαλύπτει το POLITICO, η άρνηση της Κομισιόν να δημοσιοποιήσει αναλυτικά έγγραφα για την κατανάλωση ενέργειας και νερού οδήγησε σε καταγγελία. Από τις 13 Ιουλίου 2026, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής διεξάγει έρευνα για το θέμα. Παρότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιβάλλει στα μεγάλα data centers να αναφέρουν την κατανάλωση ενέργειας, τη χρήση νερού και τις ΑΠΕ, τα στοιχεία των μεμονωμένων εγκαταστάσεων παραμένουν απόρρητα ως «εμπορικά εμπιστευτικά», εμποδίζοντας τον δημόσιο έλεγχο.
Νέες πρωτοβουλίες και το ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Η Κομισιόν προαναγγέλλει αυστηρότερη εφαρμογή των κανόνων, σημειώνοντας πάντως πως στον δεύτερο κύκλο η προκαταρκτική συμμετοχή είναι αυξημένη κατά 30%. Παράλληλα, στις 21 Σεπτεμβρίου παρουσιάστηκε νέο σύστημα αξιολόγησης για τη σύγκριση των επιδόσεων των εγκαταστάσεων, ενώ ξεκίνησε διαβούλευση για ελάχιστα πρότυπα απόδοσης με ορίζοντα νομοθετικής πρότασης το 2027.
Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και την Ελλάδα, η οποία διεκδικεί ρόλο περιφερειακού κόμβου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη ανακοίνωση της συνεργασίας ΔΕΗ και Amazon Web Services για τη δημιουργία μεγάλου κέντρου δεδομένων στη Δυτική Μακεδονία.