Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι ασκεί πιέσεις στο Κίεβο με στόχο να το οδηγήσει σε συνθηκολόγηση με τη Ρωσία, εντείνοντας την αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, παρουσίασε μια πρόταση για τον τερματισμό των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές εγκαταστάσεις παραγωγής ντίζελ, ζητώντας ως αντάλλαγμα την επιτάχυνση των παραδόσεων αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot.
Σε συνέντευξή του στο Bloomberg, ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι οι επόμενες ημέρες ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου. Όπως εξήγησε, πρότεινε στην Ουάσιγκτον να σταματήσει η Ουκρανία να πλήττει εγκαταστάσεις που συνδέονται με την παραγωγή ντίζελ στη Ρωσία, εφόσον οι ΗΠΑ ενισχύσουν την ουκρανική αεράμυνα με πυραύλους Patriot, ώστε να προστατευθούν οι ενεργειακές υποδομές της χώρας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να σταματήσουν οι ουκρανικές επιθέσεις χωρίς να προσφέρει αντίστοιχα ανταλλάγματα. Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε, μάλιστα, ότι υπάρχει ο κίνδυνος η Ουάσιγκτον να περιορίσει την πρόσβαση του Κιέβου σε άλλες κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες, εάν συνεχιστούν τα πλήγματα σε ρωσικούς ενεργειακούς στόχους.
Οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε ιδιαίτερα δύσκολο σημείο, με τον Ζελένσκι να κάνει λόγο για σειρά ενεργειών της αμερικανικής κυβέρνησης που, όπως υποστηρίζει, επιβαρύνουν τη θέση της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι περιορισμοί στη δορυφορική σύνδεση Starlink, η οποία χρησιμοποιείται εκτενώς από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, καθώς και οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα Patriot.
«Πιστεύω ότι έχουν γίνει κινήσεις με στόχο να εξαναγκαστεί η Ουκρανία να συνθηκολογήσει», δήλωσε ο Ζελένσκι από το Κίεβο. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν θεωρεί δεδομένο πως αυτός είναι ο επιδιωκόμενος στόχος των Αμερικανών εταίρων της χώρας του, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η προσπάθεια για ταχύτερο τερματισμό του πολέμου μπορεί να αποβεί εις βάρος της Ουκρανίας.
Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν και το μέτωπο του ντίζελ
Η ένταση ενισχύθηκε μετά τη συμφωνία του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, βάσει της οποίας η Ουάσιγκτον θα αποφύγει την επιβολή νέων κυρώσεων στη Μόσχα, ενώ η Ρωσία θα διαθέσει συγκεκριμένες ποσότητες ντίζελ στις διεθνείς αγορές, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών, ιδιαίτερα μετά την ανακοίνωση ότι θα εξαιρεθούν ορισμένες διατάξεις από το νέο νομοσχέδιο για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, το οποίο φέρει το όνομα του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια συμβάλλουν στην άνοδο των τιμών της ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στο ντίζελ. Ωστόσο, οι επιπτώσεις του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στις παγκόσμιες προμήθειες καυσίμων είναι σημαντικά μεγαλύτερες.
Από την πλευρά του, το Κίεβο έχει δηλώσει πρόθυμο να αναστείλει τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η Μόσχα θα σταματήσει τα πλήγματα στις αντίστοιχες ουκρανικές υποδομές.
Παρά τις συζητήσεις για μια ενεργειακή εκεχειρία, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν και από τις δύο πλευρές. Η Ουκρανία επανέλαβε τα πλήγματα σε ρωσικούς στόχους, αφού είχε διακόψει τις επιχειρήσεις για αρκετές ημέρες, προκειμένου να διαπιστώσει εάν η Ρωσία θα τηρούσε την εκεχειρία που είχε ανακοινώσει ο Τραμπ.
Την ίδια στιγμή, το Κίεβο ανέφερε ότι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν υποσταθμούς ηλεκτροδότησης μέσα στο Σαββατοκύριακο, αφήνοντας δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά χωρίς ρεύμα. Στη Ρωσία, παράλληλα, οι πυροσβεστικές δυνάμεις αντιμετώπιζαν πυρκαγιές σε πετρελαϊκό τερματικό σταθμό της Αγίας Πετρούπολης και σε άλλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Καταγγελίες για Starlink και καθυστερήσεις στους Patriot
Ο Ζελένσκι κατηγόρησε επίσης την αμερικανική κυβέρνηση ότι ευθύνεται για περιορισμούς στη λειτουργία του Starlink στην Ουκρανία, επικαλούμενος πηγές τις οποίες δεν κατονόμασε. Όπως ανέφερε, η σύνδεση διακόπτεται εντός της χώρας όταν η ταχύτητα υπερβαίνει τα 161 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ εκτός Ουκρανίας δεν ισχύουν αντίστοιχοι περιορισμοί.
Το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ουκρανικές δυνάμεις, καθώς η δορυφορική υπηρεσία της SpaceX, της εταιρείας του Ίλον Μασκ, αποτελεί βασικό μέσο επικοινωνίας και επιχειρησιακού συντονισμού στο μέτωπο. Η αναφορά του Ζελένσκι εντάσσεται στις ευρύτερες καταγγελίες του για ενέργειες της Ουάσιγκτον που, κατά την εκτίμησή του, αποδυναμώνουν την αμυντική ικανότητα της χώρας.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ καθυστερούν την παράδοση πυραύλων αναχαίτισης για τα συστήματα Patriot, τα οποία είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση των ρωσικών βαλλιστικών επιθέσεων.
Όπως ανέφερε, η Ουκρανία έχει ήδη πληρώσει για τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα μέσω του προγράμματος PURL, ωστόσο μόνο ένα μέρος των παραδόσεων έχει εγκριθεί από την αμερικανική πλευρά. Ο ίδιος τόνισε ότι οι εκκρεμότητες δεν οφείλονται σε τεχνικά ζητήματα.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι ΗΠΑ προμηθεύουν σήμερα την Ουκρανία με μόλις 12 αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot τον μήνα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο του ρυθμού προμηθειών επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν. Η διαφορά, όπως επισήμανε, είναι ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν παρείχε τους πυραύλους ως στρατιωτική βοήθεια, ενώ επί Τραμπ η Ουκρανία καλείται να τους αγοράζει.
Ο Ουκρανός πρόεδρος αναγνώρισε ότι ο Τραμπ διατηρεί καλές σχέσεις με τον Πούτιν, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι αυτό δεν έχει οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο προς τον τερματισμό του πολέμου. «Αυτή τη στιγμή, ο Τραμπ δεν μπορεί να αναγκάσει τον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προσδοκίες για αποκλιμάκωση μετά τις εκλογές
Παρά την ένταση, ο Ζελένσκι εκτίμησε ότι οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον ενδέχεται να βελτιωθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Όπως σημείωσε, η προεκλογική περίοδος οδηγεί σε σκληρότερες πολιτικές αντιπαραθέσεις, εκφράζοντας την ελπίδα ότι το κλίμα θα γίνει πιο ήρεμο στη συνέχεια.
Ο ίδιος διατηρεί επικοινωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ για τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν το ενδεχόμενο νέας συνάντησης, πιθανότατα μέσα στην εβδομάδα. Οι τρεις τους είχαν συναντηθεί στο Κίεβο στις αρχές Σεπτεμβρίου, μετά την επίσκεψη των Αμερικανών απεσταλμένων στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν.
Η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την Ουκρανία, η οποία προετοιμάζεται για έναν χειμώνα με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και σοβαρούς κινδύνους για τις υποδομές της.
Η χρήση ταχύτερων drones από τη Ρωσία, σε συνδυασμό με την έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων, καθιστά δυσκολότερη την αναχαίτιση των αεροπορικών επιθέσεων. Ήδη, πολλές περιοχές αντιμετωπίζουν πολύωρες διακοπές ηλεκτροδότησης, ενώ υπάρχει ανησυχία ότι οι διαταραχές θα επεκταθούν στη θέρμανση, την υδροδότηση και την αποχέτευση των μεγάλων πόλεων.
Σχολιάζοντας τις προσπάθειες αποκατάστασης των σχέσεων με τις ΗΠΑ, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να περιμένει μέχρι οι κίνδυνοι να λάβουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, όταν οι απειλές πλησιάζουν σε μέγεθος τσουνάμι, οι απαραίτητες παρεμβάσεις πρέπει να γίνονται όσο η κατάσταση θυμίζει ακόμη μια ήπια καταιγίδα.
Κατέληξε, μάλιστα, τονίζοντας ότι τα διακυβεύματα για την Ουκρανία είναι πολύ μεγαλύτερα από μια συμφωνία για το ντίζελ, καθώς αφορούν την αμυντική της ικανότητα και τη συνολική πορεία του πολέμου με τη Ρωσία.