Σε μια σημαντική ευρωπαϊκή καινοτομία προχωρά η Ελλάδα, καθώς δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η κοινή πρωτοβουλία των Υπουργείων Παιδείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία θεσπίζει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο και δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Το πλαίσιο αυτό, το οποίο παρουσιάστηκε από την Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη στο Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, καθιστά τη χώρα μας μία από τις πρώτες στην Ευρώπη που ρυθμίζουν νομικά τη συγκεκριμένη τεχνολογία στα σχολεία.
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη να λειτουργεί αποκλειστικά ως υποστηρικτικό εργαλείο μάθησης, χωρίς να υποκαθιστά την προσωπική προσπάθεια των μαθητών, την κριτική σκέψη ή τον ρόλο του δασκάλου. Για τον λόγο αυτό, η χρήση της παραμένει αυστηρά προαιρετική για μαθητές και εκπαιδευτικούς, δεν συνδέεται με κανέναν τρόπο με την επίσημη αξιολόγησή τους και τελεί πάντοτε υπό την επίβλεψη του καθηγητή.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρές δικλείδες ασφαλείας και ρητές απαγορεύσεις:
Ακαδημαϊκή ακεραιότητα: Απαγορεύεται η χρήση εργαλείων ΤΝ κατά τη διάρκεια εξετάσεων και τεστ, ενώ οι μαθητικές εργασίες δεν επιτρέπεται να παράγονται εξ ολοκλήρου από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, απαγορεύεται η παραγωγή ψευδών βιβλιογραφικών αναφορών.
Προστασία Προσωπικών Δεδομένων: Απαγορεύεται ρητά η δημιουργία ψηφιακού προφίλ μαθητών ή εκπαιδευτικών, καθώς και η εισαγωγή ευαίσθητων στοιχείων (ονοματεπώνυμα, φωτογραφίες, βαθμολογίες, φωνητικά δείγματα ή δεδομένα υγείας) που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίησή τους.
Ασφάλεια περιεχομένου: Απαγορεύεται αυστηρά η δημιουργία και διάδοση deepfake υλικού χωρίς συναίνεση, καθώς και η πλήρως αυτοματοποιημένη αξιολόγηση από υπολογιστικά συστήματα.
Για την ορθή εφαρμογή των νέων κανόνων, θεσμοθετείται ο ρόλος του «Συντονιστή χρήσης ΤΝ» σε κάθε σχολική μονάδα. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός θα επιβλέπει τη διαδικασία και θα αποτελεί το σημείο αναφοράς για ζητήματα ασφάλειας. Η πρόσβαση στις πλατφόρμες θα γίνεται ελεγχόμενα μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου με τη χρήση ανωνυμοποιημένων δεδομένων, ενώ πριν από κάθε εφαρμογή θα διενεργείται υποχρεωτική Εκτίμηση Αντικτύπου (DPIA) βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (GDPR).
Τέλος, καθιερώνεται τουλάχιστον μία ετήσια ενημερωτική δράση για γονείς και μαθητές σε κάθε σχολείο, καθώς και ειδικά επιμορφωτικά σεμινάρια για τους εκπαιδευτικούς, τα οποία θα φέρουν την επιστημονική έγκριση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).