Σε μια φάση ελεγχόμενης στασιμότητας οδηγεί η Άγκυρα τις εξελίξεις στο Κυπριακό, συντηρώντας τις συζητήσεις αποκλειστικά για λόγους σκοπιμότητας και τακτικής. Μέσα από το πρόσφατο πλέγμα διπλωματικών επαφών, η τουρκική πλευρά επιδιώκει να κερδίσει χρόνο —ενδεχομένως μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες— αποφεύγοντας οποιαδήποτε δέσμευση.
Στόχος της Άγκυρας είναι να αποσπάσει εκ των προτέρων ανταλλάγματα και «δώρα» στα ευρωτουρκικά ή τα ελληνοτουρκικά ζητήματα, προτού ανοίξει τα χαρτιά της για την ουσία του Κυπριακού.
Το ευρωπαϊκό «μπλόκο» και η αυτοπεποίθηση του ΝΑΤΟ
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται απρόθυμη να παραχωρήσει ανεξέλεγκτα ανταλλάγματα στην Τουρκία. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις εσωτερικές διαφωνίες και τα αντικρουόμενα συμφέροντα των κρατών-μελών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις ισχυρές ενστάσεις χωρών στην απελευθέρωση της βίζας για τους Τούρκους υπηκόους.
Στον αντίποδα, η Τουρκία θεωρεί ότι η πρόσφατη σύνοδος του ΝΑΤΟ ενίσχυσε τη γεωπολιτική της θέση. Η Άγκυρα εκτιμά ότι η χρησιμότητά της στις περιφερειακές ισορροπίες και στο ουκρανικό μέτωπο αναγνωρίστηκε από τους Συμμάχους, επιτρέποντάς της να κλείσει νέες αμυντικές συμφωνίες και να προωθήσει τα επεκτατικά της σχέδια.
Παρ' όλα αυτά, η αναβάθμισή της βρίσκει εμπόδια στην αντίδραση του Ισραήλ, ενώ καθοριστική για τη συνέχεια θα είναι και η διαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το διπλωματικό θρίλερ και το ρίσκο της Ολγκίν
Η Λευκωσία και οι Βρυξέλλες επιμένουν στη στρατηγική διασύνδεσης του Κυπριακού με την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων, θεωρώντας την ως τη μόνη ρεαλιστική διέξοδο. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται σύντομα ο διορισμός Απεσταλμένου της Προέδρου της Κομισιόν για το Κυπριακό.
Το κλίμα μεταφέρθηκε και στο πρόσφατο δείπνο των Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με την τουρκική ηγεσία στην Άγκυρα, με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να αναμένεται να ενημερωθεί εκτενώς για τα διαμειφθέντα σε προγραμματισμένη συνάντηση με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Παρίσι, κατά τους εορτασμούς της γαλλικής εθνικής επετείου.
Την ίδια ώρα, η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, σχεδιάζει νέο κύκλο επαφών σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ωστόσο, ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Μετά το καλοκαίρι, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα θεωρείται ουσιαστικά απερχόμενος, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά του να επιβάλει εξελίξεις.
Εάν η κ. Ολγκίν επιλέξει να καταθέσει τις δικές της ιδέες προς αποδοχή προκειμένου να εξαναγκάσει τη σύγκληση μιας άτυπης Πενταμερούς χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία, το ρίσκο ενός αρνητικού αποτελέσματος είναι εξαιρετικά υψηλό.
Η στρατηγική αναβάθμισης του ψευδοκράτους και οι προελάσεις του «Αττίλα»
Στο προσκήνιο έρχεται και η μεθοδευμένη προσπάθεια της τουρκοκυπριακής πλευράς να εξισώσει την αποσχιστική οντότητα με την Κυπριακή Δημοκρατία. Μέσω εγγράφου που κατέθεσε στον ΟΗΕ ο Τουφάν Έρχιουρμαν, προτείνεται η δημιουργία απευθείας μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών (π.χ. για τη διαχείριση της νεκρής ζώνης μεταξύ Εθνικής Φρουράς και τουρκοκυπριακών δυνάμεων), παρακάμπτοντας εσκεμμένα τον τουρκικό στρατό κατοχής. Παράλληλα, ο Έρχιουρμαν κατηγορεί τη Λευκωσία για οικονομικό αποκλεισμό και «εργαλειοποίηση» του περιουσιακού μέσω των συλλήψεων σφετεριστών ελληνοκυπριακών περιουσιών.
Απέναντι σε αυτές τις κινήσεις, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης κατέθεσε στον ΟΗΕ έγγραφο-κόλαφο για τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα της Τουρκίας. Καταγγέλλει την προέλαση των κατοχικών δυνάμεων εντός της νεκρής ζώνης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη στατική παρουσία τους στο οροπέδιο της Πύλας από τον Απρίλιο του 2026, και τις απειλές για κατασκευή δρόμου που θα επεκτείνει την κατοχή κατά 4 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Το έγγραφο αναδεικνύει επίσης την καταπίεση των εγκλωβισμένων στην Καρπασία, μέσω της λογοκρισίας σχολικών βιβλίων, των κατεδαφίσεων σε μαρωνιτικά χωριά και των αναίτιων απαγορεύσεων στην τέλεση θείων λειτουργιών, όπως συνέβη πρόσφατα στον Απόστολο Ανδρέα.