Ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κόμπος, προχώρησε σε αναλυτικές διευκρινίσεις για τους λόγους που ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δεν παρέστη στο Νταβός, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα τη στάση της Λευκωσίας απέναντι στην πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα. Από τις τοποθετήσεις του ΥΠΕΞ προκύπτει ότι, για την κυπριακή πλευρά, η ουσία δεν βρίσκεται στην απουσία του Προέδρου, αλλά στο γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία συμπεριλήφθηκε στον στενό κύκλο των προσκεκλημένων.
Όπως ανέφερε, σε διαδικασίες περιορισμένης συμμετοχής έχει ιδιαίτερη βαρύτητα το ότι η Κύπρος βρέθηκε ανάμεσα στις χώρες που κλήθηκαν να συμμετάσχουν. Σύμφωνα με τον κ. Κόμπο, η πρόσκληση προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να μεταβεί στο Νταβός και να υπογράψει την Πράξη Προσχώρησης στο Συμβούλιο για την Ειρήνη εστάλη μεταγενέστερα, ωστόσο πρακτικοί λόγοι και προγραμματισμένες υποχρεώσεις δεν κατέστησαν δυνατή την παρουσία του. Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι σε καμία περίπτωση η πρόσκληση Τραμπ δεν απορρίφθηκε από τη Λευκωσία.
Οι τέσσερις πυλώνες της κυπριακής προσέγγισης
Ο Κωνσταντίνος Κόμπος παρουσίασε αναλυτικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η Κυπριακή Δημοκρατία σε σχέση με την πρωτοβουλία για τη Γάζα, στηριζόμενο σε τέσσερις βασικούς άξονες. Πρώτον, η Λευκωσία στηρίζει κάθε προσπάθεια που στοχεύει στην εδραίωση της ειρήνης και την επίλυση διαφορών, με απόλυτο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ. Δεύτερον, υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες που αφορούν την ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα, υπενθυμίζοντας τη συμμετοχή του Προέδρου Χριστοδουλίδη στο Σαρμ ελ Σέιχ και τη θετική υποδοχή της μετάβασης στη δεύτερη φάση της διαδικασίας.
Τρίτον, ο ΥΠΕΞ διευκρίνισε ότι το Συμβούλιο για την Ειρήνη, στην αρχική του σύλληψη, είχε άμεση εστίαση στο ζήτημα της Γάζας, το οποίο ήδη ρυθμίζεται σε επίπεδο Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ μέσω σχετικού ψηφίσματος. Τέλος, υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει αυτή την πρωτοβουλία με θετικό πνεύμα, σε συνεχή συνεννόηση τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με φιλικές χώρες, ιδίως εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ευρωπαϊκή διάσταση και θεσμικές διεργασίες
Ο κ. Κόμπος επεσήμανε ότι η ευρύτερη συμμετοχή στο Συμβούλιο για την Ειρήνη συνδέεται και με τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πλαίσιο της ΕΕ. Όπως είπε, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες στις Βρυξέλλες για τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής στάσης, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής οριστική κατάληξη.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Λευκωσία έχει ενημερώσει πλήρως την Ουάσιγκτον για τη θέση της, απορρίπτοντας οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων περί αντιφάσεων. Τόνισε ότι, ανεξαρτήτως των μεταγενέστερων εξελίξεων —όπως τα όσα διαδραματίζονται γύρω από τη Γροιλανδία— η σημασία της πρόσκλησης παραμένει αδιαμφισβήτητη και αντιμετωπίστηκε με προσοχή και ισορροπία.
Αναβάθμιση του διεθνούς ρόλου της Κύπρου
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στο γεγονός ότι είναι προτιμότερο για μια χώρα να καλείται να διαχειριστεί σύνθετα και ευαίσθητα ζητήματα, παρά να βρίσκεται εκτός της διαδικασίας εξαρχής. Όπως σημείωσε, αυτό συνιστά απόδειξη της επιτυχημένης προσπάθειας αναβάθμισης του διεθνούς στάτους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αναφερόμενος στην κριτική που δέχθηκε η κυβέρνηση, ο κ. Κόμπος έκανε λόγο για δογματικές προσεγγίσεις που αγνοούν τη δυναμική των εξελίξεων. Υπογράμμισε ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να ασκείται με λογική άκαμπτων θέσεων, αλλά απαιτεί συνεχή αξιολόγηση των δεδομένων και των γεωπολιτικών ισορροπιών.
Τουρκία και περιφερειακές ισορροπίες
Τέλος, σχολιάζοντας τη συμμετοχή της Τουρκίας στην τελετή στο Νταβός, ο υπουργός δήλωσε ότι δεν προκαλεί ανησυχία στη Λευκωσία, επισημαίνοντας πως τόσο η Άγκυρα όσο και η Κύπρος διαθέτουν τη δυνατότητα παρουσίας όταν υπάρχει σχετική πρόσκληση. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι στη διαδικασία συμμετέχουν σχεδόν όλες οι αραβικές χώρες καθώς και το Ισραήλ, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι άμεσα εμπλεκόμενοι βρίσκονται εντός του πλαισίου των συζητήσεων.
Όπως κατέληξε, η κυπριακή προσέγγιση παραμένει προσεκτική και προκαταρκτική, με τη Λευκωσία να αξιολογεί διαρκώς τις εξελίξεις, αποφεύγοντας τόσο την άκριτη απόρριψη όσο και την άνευ όρων αποδοχή πρωτοβουλιών που βρίσκονται ακόμη σε διαμόρφωση.