Πέρα από τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, η Βενεζουέλα διαθέτει έναν πλούσιο αλλά σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο υπόγειο θησαυρό, ο οποίος θεωρείται κομβικής σημασίας για τη σύγχρονη τεχνολογία και τη διεθνή ενεργειακή μετάβαση. Ο ορυκτός αυτός πλούτος επαναφέρει τη χώρα στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο να τη μετατρέψουν σε εναλλακτική πηγή κρίσιμων πρώτων υλών.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Βενεζουέλα θα μπορούσε να αποτελέσει, μετά την Ουκρανία, έναν ακόμη στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι πρόσφατες αμερικανικές κινήσεις απέναντι στο Καράκας, οι οποίες συνδέονται με τη γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και μείωση της εξάρτησης από την Κίνα.
Το ενδεχόμενο αμερικανικής παρέμβασης με επίκεντρο τους φυσικούς πόρους της χώρας ενισχύεται από τις εξελίξεις γύρω από τον Νικολάς Μαδούρο και το στενό του περιβάλλον. Σε ένα σενάριο πολιτικής αλλαγής, δεν αποκλείεται η Ουάσιγκτον να επιδιώξει συμφωνίες που θα συνδέουν τη στήριξη και την ασφάλεια με την πρόσβαση και εκμετάλλευση των στρατηγικών ορυκτών.
Η Βενεζουέλα συγκαταλέγεται στις πλουσιότερες χώρες της Νότιας Αμερικής σε φυσικούς πόρους, με σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου, χρυσού, διαμαντιών και βωξίτη. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, διαθέτει τα όγδοα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου παγκοσμίως, τα μεγαλύτερα αποθέματα χρυσού στη Λατινική Αμερική, καθώς και σημαντικές ποσότητες σιδήρου, βωξίτη και διαμαντιών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα αποθέματα «σπάνιων γαιών», όπως το κολτάν και το θόριο, υλικά απαραίτητα για την παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών, ηλεκτρικών οχημάτων, προηγμένων οπλικών συστημάτων και τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα κοιτάσματα αυτά βρίσκονται σε περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας, με άφθονους υδάτινους πόρους και στρατηγική γεωγραφική θέση μεταξύ Καραϊβικής και Ατλαντικού.
Πέρα από τις σπάνιες γαίες, η χώρα διαθέτει ευρύ φάσμα κρίσιμων ορυκτών, όπως νικέλιο, τιτάνιο, πλατίνα, βανάδιο, ουράνιο και ψευδάργυρο, τα οποία περιλαμβάνονται στη νεότερη λίστα κρίσιμων υλικών της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Πρόκειται για πρώτες ύλες που θεωρούνται απαραίτητες για τη βιομηχανία, την άμυνα και την τεχνολογική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η σχεδόν μονοπωλιακή κυριαρχία της Κίνας στην παγκόσμια αγορά κρίσιμων ορυκτών προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ουάσιγκτον, ιδίως μετά τις απειλές του Πεκίνου για περιορισμό των εξαγωγών. Σε αυτό το περιβάλλον, η Νότια Αμερική προβάλλει ως πιθανή εναλλακτική λύση, με χώρες όπως η Βραζιλία, η Βολιβία, η Χιλή και το Περού να διαθέτουν ήδη σημαντικά κοιτάσματα.
Ωστόσο, η Κίνα έχει προλάβει να εδραιώσει ισχυρή παρουσία στην περιοχή, επενδύοντας σε εξορυκτικές υποδομές και δίκτυα μεταφοράς, την ώρα που οι ΗΠΑ, την περίοδο Τραμπ, εφάρμοζαν πολιτικές εμπορικών περιορισμών. Το αποτέλεσμα ήταν η μετατόπιση του εμπορίου κρίσιμων πρώτων υλών προς τον άξονα Ανατολής–Δύσης.
Σήμερα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ανακτήσει χαμένο έδαφος, ενισχύοντας τη στρατιωτική και πολιτική της παρουσία στην αμερικανική ήπειρο, με αυξημένη ανάπτυξη δυνάμεων στην Καραϊβική. Παράλληλα, η ίδια η Βενεζουέλα είχε επιχειρήσει τα προηγούμενα χρόνια να προωθήσει ένα φιλόδοξο μεταλλευτικό σχέδιο ως εναλλακτική στο πετρέλαιο, αν και η πραγματική έκταση και αξιοπιστία των εκτιμώμενων αποθεμάτων παραμένει σε μεγάλο βαθμό ασαφής.
Τα διαθέσιμα στοιχεία, βασισμένα σε παλαιότερες μελέτες και χάρτες, καταγράφουν σημαντικά κοιτάσματα άνθρακα, χρυσού, σιδηρομεταλλεύματος, βωξίτη και πλήθους άλλων μετάλλων, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζονται με ακρίβεια οι ποσότητες. Έτσι, ο ορυκτός πλούτος της Βενεζουέλας παραμένει ταυτόχρονα μια τεράστια ευκαιρία και ένα γεωπολιτικό στοίχημα με αβέβαιη έκβαση.