Ανώτερος Ιρανός κληρικός κάλεσε ανοιχτά σε εκτελέσεις διαδηλωτών, την ώρα που η βίαιη καταστολή στο Ιράν έχει αυξήσει δραματικά τον αριθμό των νεκρών και έχει σε μεγάλο βαθμό καταπνίξει το πανεθνικό κίνημα διαμαρτυρίας.
Σε κήρυγμά του την Παρασκευή, ο αγιατολάχ Αχμάντ Χαταμί εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των διαδηλωτών, δηλώνοντας ότι «οι ένοπλοι υποκριτές πρέπει να θανατωθούν». Τους χαρακτήρισε «υπηρέτες» και «στρατιώτες» του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας ότι καμία από τις δύο χώρες δεν πρέπει να «αναμένει ειρήνη».
Ο Χαταμί, μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών και ανώτερο στέλεχος της Συνέλευσης των Ειδικών – του σώματος που διορίζει τον ανώτατο ηγέτη – θεωρείται από τους πιο σκληροπυρηνικούς και επιδραστικούς κληρικούς στο ιρανικό καθεστώς.
Οι δηλώσεις του ήρθαν σε έντονη αντίθεση με τις πρόσφατες τοποθετήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αυτή την εβδομάδα άφησε να εννοηθεί ότι ανέβαλε πιθανό στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, ισχυριζόμενος ότι η Τεχεράνη είχε συμφωνήσει να σταματήσει τις εκτελέσεις διαδηλωτών.
Το βράδυ της Παρασκευής, ο Τραμπ ευχαρίστησε δημόσια το Ιράν για τη διακοπή των εκτελέσεων, υποστηρίζοντας ότι αφορούσαν 800 διαδηλωτές, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει την προέλευση αυτών των στοιχείων.
Παρά τις δηλώσεις αυτές, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, επιτέθηκε σφοδρά στον Τραμπ το Σάββατο, χαρακτηρίζοντάς τον «εγκληματία» για την «προσωπική» του εμπλοκή στις διαδηλώσεις, ενώ προανήγγειλε περαιτέρω τιμωρίες για τους συμμετέχοντες.
«Με τη χάρη του Θεού, το ιρανικό έθνος πρέπει να σπάσει τη ραχοκοκαλιά των στασιαστών, όπως έσπασε τη ραχοκοκαλιά της στάσης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η καταστολή συνεχίζεται. Σύμφωνα με το πρακτορείο Human Rights Activists, περισσότεροι από 3.090 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στις ταραχές, ενώ περίπου 4.000 υποθέσεις αναμένουν ακόμη εξέταση. Πάνω από 22.100 άτομα έχουν συλληφθεί, γεγονός που εντείνει τους φόβους για κακομεταχείριση και βασανιστήρια.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, όταν έμποροι βγήκαν στους δρόμους της Τεχεράνης διαμαρτυρόμενοι για την απότομη υποτίμηση του ριάλ. Στη συνέχεια, οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα και τα αιτήματα διευρύνθηκαν, περιλαμβάνοντας εκκλήσεις για ανατροπή της κυβέρνησης. Πρόκειται για τη σοβαρότερη και φονικότερη αναταραχή στο Ιράν από την επανάσταση του 1979.
Σύμφωνα με το Human Rights Watch, η απάντηση των Αρχών περιλάμβανε «μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών», γεγονός που σε μεγάλο βαθμό οδήγησε στην αποχώρηση του κόσμου από τους δρόμους.
Αφού η άμεση αναταραχή τέθηκε υπό έλεγχο, οι Αρχές προχώρησαν σε δημόσια επίδειξη τιμωρίας όσων συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις, τις οποίες χαρακτήρισαν ως σχέδιο υποκινούμενο από ξένες δυνάμεις με στόχο την αποσταθεροποίηση της χώρας.
Στο κήρυγμά του, ο Χαταμί ισχυρίστηκε ότι οι διαδηλωτές προκάλεσαν ζημιές σε 350 τεμένη, 126 χώρους προσευχής και 20 άλλους τόπους λατρείας, καθώς και ότι κατέστρεψαν 400 νοσοκομεία, 106 ασθενοφόρα, 71 πυροσβεστικά οχήματα και 50 οχήματα έκτακτης ανάγκης.
Παραμένει ασαφές εάν το κίνημα διαμαρτυρίας θα αναζωπυρωθεί τις επόμενες ημέρες. Το Ιράν εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς εκτεταμένης απομόνωσης, καθώς οι Αρχές διατηρούν την αποκοπή του διαδικτύου για περισσότερη από μία εβδομάδα.
Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του εκλιπόντος σάχη και εξέχουσα μορφή της αντιπολίτευσης, συνέχισε την Παρασκευή να καλεί σε ανατροπή της κυβέρνησης και ζήτησε από τον Τραμπ να παρέμβει.
«Πιστεύω ότι ο πρόεδρος είναι άνθρωπος που τηρεί τον λόγο του», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει δράση ή όχι, εμείς ως Ιρανοί δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να συνεχίσουμε τον αγώνα».