Έχει κατηγορηθεί ότι παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκές εκλογές, πραγματοποιεί εφόδους στα σπίτια δημοσιογράφων, συλλαμβάνει αντικυβερνητικούς διαδηλωτές και διώκει πολιτικούς αντιπάλους. Πλέον, κατηγορείται ακόμη και για βλέψεις επί της εδαφικής κυριαρχίας άλλου κράτους. Όμως αυτή τη φορά δεν πρόκειται για τη Ρωσία, αλλά για τις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνουν οι New York Times.
Η εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία μπορεί αρχικά να προκάλεσε ικανοποίηση στη Μόσχα, ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, μια Ουάσιγκτον που επιδεικνύει απροκάλυπτα την παγκόσμια ισχύ της δημιουργεί ταυτόχρονα σοβαρές προκλήσεις για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος επί χρόνια έχει συνηθίσει να λειτουργεί ως ο κατεξοχήν εκφραστής αυτής της λογικής ισχύος.
«Η στιγμή αυτή είναι γεμάτη ευκαιρίες αλλά και κινδύνους για τον Πούτιν», δήλωσε η Φιόνα Χιλ, πρώην αρμόδια για τις ρωσικές και ευρωπαϊκές υποθέσεις στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη θητεία Τραμπ. «Για εκείνον θα είναι περίπλοκο, όπως και για όλους».
Πώς ο Τραμπ απειλεί το γεωπολιτικό πλεονέκτημα του Πούτιν
Επί σχεδόν δύο δεκαετίες, ο Πούτιν ενίσχυσε τη διεθνή θέση της Ρωσίας μέσω επιθετικής προβολής ισχύος, στρατιωτικών επεμβάσεων και μυστικών επιχειρήσεων. Ένας Αμερικανός πρόεδρος που υιοθετεί παρόμοια πρακτική μπορεί να λειτουργήσει ευνοϊκά για τη Μόσχα, εφόσον οι στόχοι τους συμπίπτουν. Αν όμως συγκρουστούν, η υπεροχή των ΗΠΑ σε στρατιωτικό, οικονομικό και τεχνολογικό επίπεδο απειλεί να περιορίσει τη ρωσική επιρροή.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά λένε: “Θα κάνουμε ό,τι κάνετε κι εσείς”», σχολίασε η Χιλ, προειδοποιώντας ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιχειρήσει να ξεπεράσει τον Πούτιν στο ίδιο του το πεδίο, σε έναν ιδιότυπο ανταγωνισμό “πουτινισμού”.
Παρότι ο Πούτιν εδώ και χρόνια επιδιώκει τον τερματισμό του «μονοπολικού κόσμου» υπό την ηγεμονία της Ουάσιγκτον, μια παγκόσμια τάξη χωρίς κανόνες ευνοεί δυσανάλογα τις ΗΠΑ. Όπως σημειώνει η Χιλ, η επιρροή του Τραμπ στους τεχνολογικούς κολοσσούς και στο παγκόσμιο εμπόριο δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη της Μόσχας.
Γιατί η Μόσχα δείχνει –προς το παρόν– ικανοποιημένη
Η επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο συνοδεύτηκε από κινήσεις που προκάλεσαν ενθουσιασμό στη Ρωσία: αποδυνάμωση της USAID, κλείσιμο αμερικανικά χρηματοδοτούμενων ΜΜΕ και ενίσχυση ακροδεξιών, φιλορωσικών δυνάμεων στην Ευρώπη. Η δημόσια σύγκρουση του Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο και οι πιέσεις προς την Ευρώπη ενίσχυσαν περαιτέρω αυτή την εικόνα.
Η απαίτηση του Τραμπ για έλεγχο της Γροιλανδίας –αυτόνομου εδάφους της Δανίας– θεωρήθηκε στη Μόσχα ως στρατηγικό πλήγμα στη συνοχή ΗΠΑ–ΕΕ. Αν και ο Τραμπ αναδιπλώθηκε μετά τις αντιδράσεις και την πτώση των αγορών, το επεισόδιο άφησε μια ανοιχτή κρίση εντός του ΝΑΤΟ.
Οι προσεκτικοί χειρισμοί του Πούτιν
Ο Πούτιν, σύμφωνα με αναλυτές, επιχειρεί να αποκομίσει οφέλη από μια πιο φιλική προς τη Ρωσία Ουάσιγκτον, χωρίς να θυσιάσει τους βασικούς του στόχους στην Ουκρανία. Γι’ αυτό και επέλεξε σιωπή σε κρίσιμες στιγμές: από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα έως την κατάσχεση ρωσικού πετρελαιοφόρου από τις ΗΠΑ.
Παρά τις δηλώσεις υπέρ της Κούβας, παραμένει ασαφές αν η Μόσχα θα έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο, ειδικά όσο ο Τραμπ διατηρεί ρόλο διαμεσολαβητή στο ουκρανικό.
Τι ανησυχεί πραγματικά το Κρεμλίνο
Ο Τόμας Γκράχαμ, πρώην σύμβουλος για τη Ρωσία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας επί προεδρίας Τζορτζ Μπους, επισημαίνει ότι η Μόσχα επιδιώκει επί δεκαετίες τη ρήξη ΗΠΑ–Ευρώπης. Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα είναι η ικανότητα της Ρωσίας να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η ωμή ισχύς.
Η πρόσκληση Τραμπ προς τον Πούτιν να συμμετάσχει σε ένα νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» εγείρει, τέλος, ανησυχίες στη Μόσχα, καθώς θα μπορούσε να υπονομεύσει τη βαρύτητα της μόνιμης ρωσικής έδρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Επισήμως, το Κρεμλίνο δηλώνει ότι μελετά την πρόταση.
Όπως συνοψίζει ο Γκράχαμ: στη λογική Τραμπ δεν υπάρχουν σταθερές σφαίρες επιρροής. «Παίρνεις ό,τι μπορείς να υπερασπιστείς».