Η στάση του Ηνωμένου Βασιλείου στο Κέρας της Αφρικής ερμηνεύεται ολοένα και περισσότερο μέσα από την απόσταση ανάμεσα στις επίσημες διακηρύξεις του και τις πρακτικές του επιλογές. Καθώς ο πόλεμος στο Σουδάν μεταξύ του τακτικού στρατού και των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) μπήκε στο δεύτερο έτος του, το Λονδίνο προέβαλε δημόσια την ανάγκη για λογοδοσία και προστασία των αμάχων.
Την ίδια στιγμή, δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι η βρετανική κυβέρνηση απέρριψε προτάσεις που σε εσωτερικά έγγραφα χαρακτηρίζονταν ως «πιο φιλόδοξες προσπάθειες» για την αποτροπή εγκλημάτων, την ώρα που η βία κλιμακωνόταν, ιδιαίτερα στο Νταρφούρ και γύρω από το Ελ Φάσερ. Για τους επικριτές, αυτή η διττή στάση μετατοπίζει τη Βρετανία από τον ρόλο του ουδέτερου παρατηρητή σε εκείνον ενός παράγοντα του οποίου η επιφυλακτικότητα επηρεάζει τις διεθνείς αντιδράσεις.
Ο Σουδανός αναλυτής πολιτικής Άμγκατ Φαρέιντ Ελτάγιεμπ σημειώνει ότι η αξιοπιστία ενός κράτους κρίνεται από τους κινδύνους που είναι διατεθειμένο να αναλάβει. «Όταν οι πράξεις αποκλίνουν από τα λόγια, παύεις να θεωρείσαι διαμεσολαβητής και αντιμετωπίζεσαι ως διαχειριστής συμφερόντων», δήλωσε στο Al Jazeera.
Κατά τον Ελτάγιεμπ, η βρετανική προσέγγιση έχει επηρεάσει και το πώς πλαισιώνεται διπλωματικά ο πόλεμος στο Σουδάν, ιδίως εν μέσω καταγγελιών ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στηρίζουν τις RSF – ισχυρισμοί που έχουν καταγραφεί από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ και διεθνή μέσα, παρά τις διαψεύσεις του Άμπου Ντάμπι. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη Βρετανία «διευκολυντή της εμιρατινής επιθετικότητας στο Σουδάν», υποστηρίζοντας ότι έτσι «εξωραΐζονται διπλωματικά οι θηριωδίες των RSF».
Σε ανάρτησή του στις 6 Ιανουαρίου, ο Ελτάγιεμπ υποστήριξε ότι εδώ και περισσότερες από 1.000 ημέρες τα ΗΑΕ διεξάγουν, μέσω των RSF, έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων κατά του Σουδάν. Επικαλέστηκε εκθέσεις του ΟΗΕ και διεθνή ρεπορτάζ, κατηγορώντας το Άμπου Ντάμπι ότι παρατείνει τη σύγκρουση και επιδεινώνει αυτό που χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση παγκοσμίως».
Βρετανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν αυτές τις αιτιάσεις. Το Foreign Office, απαντώντας σε ερωτήματα για το Σουδάν, φέρεται να δήλωσε ότι πρόκειται για «τη χειρότερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών» και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εργάζεται με συμμάχους για τον τερματισμό της βίας, επισημαίνοντας ως προτεραιότητες την εκεχειρία, την ανθρωπιστική πρόσβαση και τη μετάβαση σε πολιτική διακυβέρνηση.
Η ουσία της διαφωνίας, ωστόσο, δεν αφορά τους στόχους αλλά τα μέσα. Αναλυτές επισημαίνουν ότι επιλέγοντας τη λεγόμενη «λιγότερο φιλόδοξη» διπλωματική οδό, το Λονδίνο διατήρησε την ευθυγράμμιση με εταίρους του, αλλά περιόρισε την επιρροή του στην εξέλιξη της σύγκρουσης. Αυτή η επιλογή, σύμφωνα με τον Ελτάγιεμπ, επηρεάζει πλέον και τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται οι βρετανικές κινήσεις σε ολόκληρο το Κέρας της Αφρικής.
Στη Σομαλία, η αντίφαση είναι δομική. Ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζει επισήμως την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, μέσω της British International Investment συμμετέχει στη συνιδιοκτησία του λιμανιού της Μπερμπέρα στη Σομαλιλάνδη, μια αυτόκλητη οντότητα που δεν αναγνωρίζει. Έκθεση που ανατέθηκε από το Foreign Office χαρακτήρισε το λιμάνι «στρατηγική πύλη» και πιθανό εναλλακτικό εμπορικό διάδρομο για την Αιθιοπία.
Ο Μάθιου Στέρλινγκ Μπένσον του LSE υπενθυμίζει ότι η Μπερμπέρα υπήρξε διαχρονικά στρατηγικής σημασίας υποδομή για εξωτερικές δυνάμεις. Στο σημερινό πλαίσιο, παρατηρητές τη συνδέουν με ένα ευρύτερο εμιρατινό δίκτυο logistics, το οποίο διεθνείς εκθέσεις έχουν συσχετίσει με φερόμενες οδούς ανεφοδιασμού των RSF.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, έρευνες όπως εκείνη του Middle East Eye για πτήσεις βαρέων μεταγωγικών αεροσκαφών που συνδέονται με τα ΗΑΕ έχουν εντείνει τις υποψίες περί μυστικών μεταφορών οπλισμού. Ακόμη κι αν το Λονδίνο αμφισβητεί τέτοιους συσχετισμούς, όπως σημειώνει ο Αμπνταλφτάχ Χαμέντ Άλι, «το πρόβλημα της αντίληψης παραμένει».
Η ευαισθησία αυξήθηκε περαιτέρω τον Δεκέμβριο, όταν το καθεστώς της Σομαλιλάνδης επανήλθε στο διπλωματικό προσκήνιο. Ο πρόεδρος της Σομαλίας, Χασάν Σέιχ Μοχαμούντ, προειδοποίησε ότι ενδεχόμενες συμφωνίες – από εγκατάσταση Παλαιστινίων έως ισραηλινή στρατιωτική παρουσία και ένταξη στις Συμφωνίες του Αβραάμ – θα άνοιγαν «το κουτί της Πανδώρας».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η ισραηλινή αναγνώριση της Σομαλιλάνδης υπαγορεύεται κυρίως από γεωστρατηγικούς λόγους, ενισχύοντας την παρουσία της στο κρίσιμο πέρασμα της Ερυθράς Θάλασσας. Σε αυτό το πλαίσιο, η διπλή βρετανική πολιτική – στήριξη του Μογκαντίσου και παράλληλη εμβάθυνση σχέσεων με τη Σομαλιλάνδη – προσφέρει πρόσβαση και επιρροή, αλλά, μακροπρόθεσμα, ενδέχεται να υπονομεύσει τη λογοδοσία, ενισχύοντας την εικόνα της Βρετανίας ως παράγοντα που επιτείνει, αντί να διαμεσολαβεί, τις κρίσεις στο Κέρας της Αφρικής.