Σε μια κίνηση με έντονο ιστορικό και πολιτικό βάρος, που σηματοδοτεί ρήξη με τον «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα», η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπέγραψε νόμο που επιτρέπει την είσοδο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στον πετρελαϊκό τομέα, καταργώντας το κρατικό μονοπώλιο που ίσχυε για περισσότερα από είκοσι χρόνια.
Η μεταρρύθμιση εγκρίθηκε από την Εθνοσυνέλευση και υπογράφηκε σχεδόν άμεσα, παρουσία εργαζομένων της πετρελαϊκής βιομηχανίας και υποστηρικτών της κυβέρνησης. Θεωρείται κεντρικός πυλώνας της νέας οικονομικής στρατηγικής, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και την αναζωογόνηση ενός κλάδου που έχει περιέλθει σε παρατεταμένη παρακμή.
Η απόφαση λαμβάνεται σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, λίγες εβδομάδες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο σε επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας και ενώ η Ουάσινγκτον έχει ξεκινήσει τη σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών στη χώρα, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο.
Την ίδια ημέρα, η Ροντρίγκες είχε επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, με αντικείμενο τον τρόπο διάθεσης του βενεζουελάνικου πετρελαίου και τη διαχείριση των σχετικών εσόδων. Όπως δήλωσε η ίδια, η μεταρρύθμιση αφορά «το μέλλον της χώρας και την παρακαταθήκη προς τις επόμενες γενιές».
Ο νέος νόμος προβλέπει ότι ιδιωτικές εταιρείες θα έχουν την πλήρη ευθύνη της παραγωγής και της εμπορίας πετρελαίου, καταργώντας τον κυρίαρχο ρόλο της κρατικής PDVSA. Οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το κόστος και το ρίσκο, υπό την προϋπόθεση έγκρισης επιχειρηματικού σχεδίου από το υπουργείο Πετρελαίου, ενώ η κυριότητα των κοιτασμάτων παραμένει στο κράτος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη θεσμοθέτηση διεθνούς, ανεξάρτητης διαιτησίας για την επίλυση διαφορών, εξέλιξη που θεωρείται κομβική για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών, καθώς περιορίζεται ο ρόλος των ελεγχόμενων από το καθεστώς εθνικών δικαστηρίων.
Η κυβέρνηση κάνει λόγο για μεταρρύθμιση που μπορεί να μεταμορφώσει την οικονομία, ενώ η αντιπολίτευση ζητά αυξημένη διαφάνεια και μηχανισμούς λογοδοσίας, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη ελέγχου στο παρελθόν οδήγησε σε εκτεταμένη διαφθορά. Στο μεταξύ, εργαζόμενοι στον κλάδο υποδέχθηκαν την ψήφιση του νόμου με πανηγυρισμούς εντός του κοινοβουλίου.
Η νομοθετική αυτή στροφή σηματοδοτεί σαφή απομάκρυνση από την κληρονομιά του Ούγκο Τσάβες, ο οποίος είχε καταστήσει τον αυστηρό κρατικό έλεγχο του πετρελαίου βασικό άξονα της πολιτικής του. Παρότι τα έσοδα της πετρελαϊκής άνθησης χρηματοδότησαν εκτεταμένα κοινωνικά προγράμματα, η πτώση των τιμών, η κακοδιαχείριση και οι κυρώσεις οδήγησαν τη χώρα σε βαθιά οικονομική κρίση, με εκατομμύρια Βενεζουελάνους να εγκαταλείπουν τη χώρα την τελευταία δεκαετία.