Σε μια κίνηση που αλλάζει ριζικά το νομικό τοπίο των Ηνωμένων Πολιτειών, η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) εξέδωσε νέο υπόμνημα που επιτρέπει στους πράκτορες να συλλαμβάνουν οποιονδήποτε θεωρούν ύποπτο για παράνομη παραμονή, χωρίς την ανάγκη δικαστικού εντάλματος.
Η απόφαση αυτή, που αποκαλύφθηκε από τους New York Times, ερμηνεύεται ως προσπάθεια μετατροπής της υπηρεσίας σε μια πανίσχυρη αστυνομική δύναμη με ανεξέλεγκτη δράση εντός του αστικού ιστού.
Η «δημιουργική» ερμηνεία του νόμου
Μέχρι σήμερα, η ομοσπονδιακή νομοθεσία επέτρεπε συλλήψεις χωρίς ένταλμα μόνο αν ο ύποπτος θεωρούνταν «πιθανό να διαφύγει» πριν προλάβει να εκδοθεί η δικαστική εντολή. Στην πράξη, αυτό ίσχυε μόνο για περιπτώσεις αποδεδειγμένου κινδύνου φυγής. Το νέο υπόμνημα, ωστόσο, επαναπροσδιορίζει τον όρο «πιθανότητα φυγής» με έναν τρόπο που αγγίζει τα όρια του παραλόγου: υποστηρίζει ότι οποιοσδήποτε σταματά στον δρόμο είναι «πιθανό να διαφύγει» απλώς και μόνο επειδή δεν θα παρέμενε εθελοντικά στο σημείο αν ο πράκτορας απομακρυνόταν για να ζητήσει ένταλμα. Με αυτή τη λογική, η ανάγκη για ένταλμα καθίσταται πρακτικά ανύπαρκτη.
Εθνοτικά χαρακτηριστικά και «εύλογη υποψία»
Η νέα πολιτική πατά πάνω σε πρόσφατες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αποδυνάμωσαν τις συνταγματικές προστασίες. Πλέον, το πρότυπο της «εύλογης υποψίας» είναι τόσο χαμηλό που μπορεί να περιλαμβάνει υποκειμενικά κριτήρια, όπως η εθνοτική εμφάνιση, η χρήση της ισπανικής γλώσσας ή η παρουσία κάποιου σε συγκεκριμένες γειτονιές. Αυτό δίνει το πράσινο φως στους πράκτορες να σταματούν και να κρατούν άτομα βασιζόμενοι σε φυλετικά χαρακτηριστικά, απαιτώντας αποδείξεις ιθαγένειας επί τόπου και προχωρώντας σε άμεσες συλλήψεις αν αυτές δεν επιδειχθούν.
Δικαστική μάχη για το κράτος δικαίου
Οι επικριτές της απόφασης τονίζουν ότι αυτές οι πρακτικές δεν είναι μόνο αντιαμερικανικές αλλά και κατάφωρα παράνομες, καθώς το πνεύμα του νόμου για τα εντάλματα αποσκοπεί ακριβώς στην αποτροπή μαζικών και τυφλών επιχειρήσεων. Το ζήτημα αναμένεται να κριθεί στις δικαστικές αίθουσες, όπου οι δικαστές θα κληθούν να αποφασίσουν αν θα επιτρέψουν στην ICE να αυτονομηθεί πλήρως από τον δικαστικό έλεγχο ή αν θα επιβάλουν την τήρηση των ομοσπονδιακών εγγυήσεων. Παρά τον τρόμο που προκαλούν οι νέες οδηγίες, το νομικό οπλοστάσιο παραμένει το τελευταίο ανάχωμα πριν από τη διολίσθηση σε ένα καθεστώς αστυνομικού κράτους.