Οι πρώτες ημέρες του νέου πολέμου με το Ιράν προκάλεσαν ισχυρό σοκ στις χώρες του Κόλπου. Μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες, η Τεχεράνη εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον όλων των κρατών του Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα —που δέχθηκαν τη σφοδρότερη πίεση με εκατοντάδες πυραύλους και drones— έως τη Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Κατάρ. Οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν σε αμερικανικές βάσεις, αλλά επεκτάθηκαν σε πολιτικούς στόχους, όπως αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Παρότι τα αντιαεροπορικά συστήματα των χωρών του Κόλπου απέτρεψαν καταστροφικά πλήγματα από πυραύλους, τα ιρανικά drones αποδείχθηκαν πιο δύσκολο να αναχαιτιστούν. Οι ζημιές σε κομβικά αεροδρόμια και τουριστικά σημεία πλήττουν ευθέως τη φήμη της περιοχής ως ασφαλούς επιχειρηματικού και επενδυτικού κόμβου.
Απέναντι στην ιρανική επίθεση, τα κράτη του Κόλπου συσπειρώθηκαν, δείχνοντας ότι η περιφερειακή αλληλεγγύη παραμένει ισχυρή, παρά τις κατά καιρούς εντάσεις μεταξύ Ριάντ και Αμπού Ντάμπι. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ κατέστησαν σαφές ότι οι επιθέσεις συνιστούν «κόκκινη γραμμή» και ότι διατηρούν το δικαίωμα απάντησης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τα ιρανικά πλήγματα «τη μεγαλύτερη έκπληξη» της σύγκρουσης, σημειώνοντας ότι τα κράτη του Κόλπου, τα οποία αρχικά δεν σκόπευαν να εμπλακούν, πλέον απαιτούν ενεργό ρόλο.
Τα ΗΑΕ στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η ένταση των επιθέσεων κατά των ΗΑΕ, τα οποία δέχθηκαν σχεδόν τον ίδιο όγκο πυραύλων και drones με το Ισραήλ τις πρώτες 24 ώρες. Το γεγονός αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη μέχρι πρότινος άτυπη συμφωνία αποφυγής άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Αμπού Ντάμπι και Τεχεράνης, που βασιζόταν και στα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα του Ιράν στο Ντουμπάι. Οι άμεσες επιπτώσεις στην «εικόνα σταθερότητας» της χώρας αναμένεται να οδηγήσουν σε ριζική αναθεώρηση της στρατηγικής ασφάλειας των Εμιράτων.
Τα όρια της ουδετερότητας
Ακόμη και το Ομάν, γνωστό για τη στρατηγική «φίλος με όλους», βρέθηκε στο στόχαστρο. Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει ότι, στη σημερινή σύγκρουση, οι χώρες της περιοχής πιέζονται να εγκαταλείψουν την ουδετερότητα και να επιλέξουν στρατόπεδο.
Καμπή στις σχέσεις Κόλπου–ΗΠΑ
Οι επιθέσεις εντείνουν τα ερωτήματα γύρω από την αξία της φιλοξενίας αμερικανικών βάσεων, σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον περιορίζει την παρουσία της στη Μέση Ανατολή. Η αμφιβολία για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα παρέμβουν αποφασιστικά υπέρ των συμμάχων τους βαθαίνει, αναγκάζοντας τις χώρες του Κόλπου να επανεκτιμήσουν το ισοζύγιο κόστους–οφέλους.
Η Σαουδική Αραβία βλέπει ευκαιρία
Η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να είναι ο μεγάλος ωφελημένος από την αποδυνάμωση του Ιράν. Ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φαίνεται έτοιμος να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία για να εδραιώσει τον ηγετικό ρόλο του Ριάντ στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η προοπτική ενός ασταθούς Ιράν εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, καθώς θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέες εστίες αστάθειας, ιδίως μέσω των συμμάχων της Τεχεράνης στην Υεμένη.
Καθώς η κρίση εξελίσσεται, οι κινήσεις της Σαουδικής Αραβίας και των άλλων κρατών του Κόλπου θα αποτελέσουν βασικό δείκτη για το πώς θα διαμορφωθεί η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή.