Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, οι χώρες του Κόλπου βρίσκονται αντιμέτωπες με το βαρύ τίμημα μιας σύγκρουσης που, όπως υποστηρίζουν αναλυτές και διπλωματικές πηγές στο Reuters, «δεν ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν».
Ενώ ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν κλιμακώνεται, η περιοχή βλέπει τις υποδομές της, την οικονομία της και την εικόνα της ως ασφαλούς καταφυγίου να δέχονται πλήγματα, προκαλώντας μια πρωτόγνωρη κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στην Ουάσινγκτον.
Ένας πόλεμος «ανεπιθύμητος»
Παρά τις διαβεβαιώσεις των αραβικών κυβερνήσεων προς την Τεχεράνη ότι δεν θα παραχωρούσαν έδαφος ή εναέριο χώρο για αμερικανικές επιχειρήσεις, το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις κατά στρατηγικών στόχων σε όλο το μήκος του Κόλπου. Η αναστολή της κυκλοφορίας στα Στενά του Χορμούζ, η ακύρωση 40.000 πτήσεων και το πλήγμα στον τουριστικό τομέα συνθέτουν μια εικόνα οικονομικού χάους που θυμίζει εποχές πανδημίας.
«Δεν είναι δικός μας πόλεμος», δηλώνει η Εμπτεσάμ αλ Κέτμπι του Emirates Policy Center, αποτυπώνοντας την αίσθηση ότι οι αραβικές χώρες έχουν μετατραπεί σε ακούσια πεδία μάχης, εκτεθειμένες στα αντίποινα της Τεχεράνης.
Η ρήξη με την Ουάσινγκτον
Η δυσαρέσκεια προς την αμερικανική ηγεσία είναι πλέον ορατή. Πολλοί στο Κόλπο εκτιμούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε βιαστικά, παρασυρόμενος από μια ατζέντα που φέρει ισχυρά ισραηλινά αποτυπώματα, χωρίς να συνυπολογίσει το κόστος για τους παραδοσιακούς του συμμάχους. «Πρόκειται για ανθρώπους που κλείνουν συμφωνίες, όχι για διαμορφωτές πολιτικής», σχολιάζει χαρακτηριστικά πηγή που γνωρίζει τα τεκταινόμενα στον Λευκό Οίκο.
Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η αμερικανική στρατηγική έχει εξαρθρώσει το 90% της ιρανικής πυραυλικής ικανότητας, τονίζοντας ότι η τελική εξάλειψη της ιρανικής απειλής αποτελεί αναγκαιότητα για την ασφάλεια των ίδιων των χωρών του Κόλπου.
Το τέλος μιας εποχής εξάρτησης
Η «συμφωνία» δεκαετιών –ασφάλεια από τις ΗΠΑ με αντάλλαγμα ενέργεια και χρήμα– δείχνει να καταρρέει. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση αυτή αποτελεί το «καμπανάκι» για τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες αναμένεται να:
Διαφοροποιήσουν τις συμμαχίες τους, μη βασιζόμενες πλέον αποκλειστικά στην αμερικανική προστασία.
Ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές ικανότητες, αναγνωρίζοντας ότι οι «εξωτερικές εγγυήσεις» έχουν τα όριά τους.
Εξετάσουν νέους διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη, για την αποφυγή μιας ολοκληρωτικής καταστροφής στο μέλλον.
Η κρίση αυτή δεν αλλάζει μόνο τον χάρτη των συμμαχιών, αλλά και την ίδια την αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, με τις χώρες του Κόλπου να καλούνται πλέον να χαράξουν μια πορεία μεγαλύτερης αυτονομίας.