Δώδεκα ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών, οι αρχές του Ιράν διαμηνύουν ότι είναι έτοιμες για έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εκτιμά ότι η Τεχεράνη βρίσκεται «κοντά στην ήττα».
Η σύγκρουση, η οποία έχει πλέον επεκταθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για τον εφοδιασμό της παγκόσμιας οικονομίας με πετρέλαιο. Η κίνηση έχει ουσιαστικά παραλύσει στα Στενά του Ορμούζ, ένα θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ένταση στις αγορές ενέργειας αποτυπώθηκε στην απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Το Brent Βόρειας Θάλασσας ξεπέρασε εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 9,3% περί τις 05:00 ώρα Ελλάδας, ενώ το WTI διαμορφωνόταν σχεδόν στα 95 δολάρια το βαρέλι με άνοδο 8,8%.
Μπροστά σε αυτήν την εξέλιξη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. «Θα το κάνουμε και στη συνέχεια θα πάμε να γεμίσουμε τα ντεπόζιτα των αυτοκινήτων», δήλωσε, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι οι τιμές των καυσίμων θα υποχωρήσουν στα πρατήρια. Ο υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησής του Κρις Ράιτ είχε προηγουμένως ανακοινώσει ότι από την επόμενη εβδομάδα θα αποδεσμευθούν σταδιακά 172 εκατομμύρια βαρέλια.
Παράλληλα, οι 32 χώρες-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες, αποφάσισαν την αποδέσμευση συνολικά 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε μια κίνηση-ρεκόρ με στόχο τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της σύγκρουσης.
Ωστόσο, οι αγορές εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικές. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι το Ιράν «βρίσκεται κοντά στην ήττα», την ώρα που οι δηλώσεις του αφήνουν αντιφατικές εντυπώσεις για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον.
Αρχικά εκτίμησε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «σύντομα» και υποστήριξε ότι δεν έχει απομείνει «σχεδόν τίποτα» να βομβαρδίσει ο αμερικανικός στρατός στο Ιράν, προσθέτοντας ότι η στρατιωτική επιχείρηση βρίσκεται «πολύ μπροστά» από το χρονοδιάγραμμα. Λίγο αργότερα, μιλώντας σε συγκέντρωση στο Κεντάκι, δήλωσε: «Δεν θέλουμε να φύγουμε προτού έρθει η ώρα, έτσι δεν είναι; Πρέπει να τελειώσουμε τη δουλειά», χωρίς να διευκρινίσει ποιοι είναι οι ακριβείς στόχοι των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλέστηκε η εφημερίδα New York Times από πηγές στο Κογκρέσο, το κόστος της πρώτης εβδομάδας του πολέμου για τις Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασε τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ διαμηνύει ότι δεν υπάρχει «κανένας χρονικός περιορισμός» για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει «ευρεία γκάμα στόχων» στο ιρανικό έδαφος.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης δηλώνουν έτοιμοι για μια μακρά εκστρατεία φθοράς, με στόχο –όπως αναφέρουν– να αναγκαστεί η Ουάσιγκτον να υποχωρήσει υπό την πίεση επιθέσεων εναντίον δυτικών συμφερόντων. Ο αξιωματικός των Φρουρών Αλί Φανταβί προειδοποίησε για «πόλεμο φθοράς» που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην «καταστροφή της αμερικανικής οικονομίας», αν όχι και της παγκόσμιας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι έπληξε δύο πλοία στην περιοχή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι σύντομα θα αποκατασταθεί «μεγάλη ασφάλεια» στο κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα. Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν 28 ιρανικά πλοία με δυνατότητα πόντισης ναρκών, την ώρα που το ενδεχόμενο ναρκοθέτησης του στενού προκαλεί έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα.
Στα κράτη του Κόλπου, τα ιρανικά πλήγματα αντιποίνων έχουν γίνει σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Ο αμερικανικός τραπεζικός όμιλος Citi και οι εταιρείες συμβούλων Deloitte και PwC προχώρησαν σε εσπευσμένη απομάκρυνση εργαζομένων τους ή στο κλείσιμο των γραφείων τους στο Ντουμπάι, έπειτα από απειλές.
Δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπεσαν κοντά στο αεροδρόμιο του Ντουμπάι, τραυματίζοντας τέσσερις ανθρώπους. Εργάτης σε τερματικό σταθμό φορτώσεων δήλωσε ότι τα drones «πετούσαν τόσο χαμηλά που ήταν καθαρά ορατά».
Παράλληλα, εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στο Ομάν επλήγησαν, ενώ μεγάλη πετρελαιοπηγή στη Σαουδική Αραβία έγινε εκ νέου στόχος επιθέσεων με drones.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ζήτησε τον «άμεσο τερματισμό» των ιρανικών επιθέσεων αντιποίνων, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Ιρανού πρεσβευτή στον διεθνή οργανισμό.
Σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου, οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ έχουν πλήξει 13 φορές ιρανικές ενεργειακές υποδομές, ενώ το Ιράν έχει στοχοποιήσει 25 φορές αμερικανικές εγκαταστάσεις στην περιοχή.
Με φόντο την κλιμάκωση, ο αμερικανικός στρατός προειδοποίησε τους Ιρανούς πολίτες να απομακρυνθούν από λιμάνια κοντά στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς. Ο ιρανικός στρατός απάντησε ότι σε περίπτωση επιθέσεων εναντίον λιμένων της χώρας, «όλα τα λιμάνια και οι αποβάθρες της περιοχής θα μετατραπούν σε θεμιτούς στόχους».
Μέσα σε αυτό το κλίμα σημειώθηκε επίθεση εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων στα ανοικτά της Βασόρας, στο νότιο Ιράκ. Οι ιρακινές αρχές έκαναν λόγο για έναν τουλάχιστον νεκρό ναυτικό, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για τον εντοπισμό αγνοουμένων.
Παράλληλα, το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς στον Λίβανο, δηλώνοντας ότι στοχοποιεί το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, το οποίο διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν. Σφοδροί βομβαρδισμοί σημειώθηκαν στον νότιο τομέα της Βηρυτού, ενώ οι λιβανικές αρχές αναφέρουν ότι περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας. Το πρωί ανακοινώθηκε ότι επτά ακόμη άνθρωποι σκοτώθηκαν στην πρωτεύουσα.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε επίσης νέο κύμα επιδρομών «ευρείας κλίμακας» στην Τεχεράνη, αφού το Ιράν έκανε λόγο για επιχείρηση «από κοινού» με τη Χεζμπολάχ εναντίον περίπου πενήντα στόχων στο ισραηλινό έδαφος, με τη χρήση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών για διάστημα περίπου πέντε ωρών.
Η Χεζμπολάχ ανέφερε ότι εκτόξευσε πυραύλους εναντίον βάσης της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε έκκληση στο Ισραήλ να απέχει από πιθανή χερσαία επίθεση στον Λίβανο.
Στην Τεχεράνη, η καθημερινότητα αναδιοργανώνεται υπό το βάρος των βομβαρδισμών. Παρά τις δυσκολίες, κάτοικοι δηλώνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν τρόφιμα στα καταστήματα.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα την Κυριακή διαδεχόμενος τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ –που σκοτώθηκε τις πρώτες ώρες του πολέμου– δεν έχει ακόμη εμφανιστεί δημόσια. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση του Ιράν και δηλώσεις του Ιρανού πρεσβευτή στην Κύπρο, φέρεται να τραυματίστηκε κατά τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Παρά τις επιθέσεις, πλήθη Ιρανών συγκεντρώθηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας για να συμμετάσχουν σε κηδείες πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων που σκοτώθηκαν στον πόλεμο, υπό την παρουσία ισχυρών δυνάμεων ασφαλείας.
Την ίδια στιγμή, οι ιρανικές αρχές εμφανίζονται αποφασισμένες να αποτρέψουν οποιαδήποτε κινητοποίηση της αντιπολίτευσης. Ο αρχηγός της αστυνομίας Αχμάντ Ρεζά Ραντάν δήλωσε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας «κρατούν το δάχτυλο στη σκανδάλη», προειδοποιώντας ότι όποιος διαδηλώσει εναντίον της κυβέρνησης θα θεωρηθεί «εχθρός».
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, dpa