Σε μια κρίσιμη στροφή της εξωτερικής της πολιτικής, η κουβανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε την έναρξη επίσημων συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την άρση του σκληρού οικονομικού και πετρελαϊκού αποκλεισμού που έχει φέρει το νησί στα όρια της πλήρους κατάρρευσης.
Ο διάλογος ως «σανίδα σωτηρίας»
Ο Πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, παραδέχθηκε για πρώτη φορά την ύπαρξη επαφών, τονίζοντας πως οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται υπό συνθήκες αμοιβαίου σεβασμού και ισότητας.
Παρά το γεγονός ότι η Αβάνα αρνούνταν επί μακρόν τις αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ για «προχωρημένες συνομιλίες», η οξεία οικονομική κρίση κατέστησε τον διάλογο αναπόφευκτο. Στις προσπάθειες αυτές, καθοριστικό ρόλο διαμεσολαβητή φέρεται να έπαιξε το Μεξικό, με την Πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ να χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία ως «απαραίτητη».
Η ανθρωπιστική και ενεργειακή απόγνωση
Η χώρα βρίσκεται σε τραγική κατάσταση, καθώς ο πετρελαϊκός αποκλεισμός έχει αφήσει το νησί χωρίς καύσιμα για τρεις ολόκληρους μήνες. Οι συνέπειες είναι ορατές σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας:
Ενεργειακό black-out: Εκατομμύρια πολίτες στερούνται ηλεκτρικού ρεύματος, με τις διακοπές να παραλύουν τις μεταφορές, την εκπαίδευση και τις επικοινωνίες.
Εξάρτηση από εισαγωγές: Η Κούβα βασίζεται κατά 60% στις εισαγωγές καυσίμων, και η τρέχουσα εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει ούτε τα απολύτως βασικά.
Οικονομική πίεση: Ο αποκλεισμός του Ντόναλντ Τραμπ ήρθε να προστεθεί σε δεκαετίες αμερικανικού εμπάργκο, εκτοξεύοντας τη φτώχεια και την κοινωνική δυσπραγία.
Το πολιτικό παρασκήνιο
Η παρουσία του Ροντρίγκεζ Κάστρο —ανιψιού του Ραούλ Κάστρο— σε καίρια θέση κατά τις δηλώσεις του Ντίαζ-Κανέλ, υποδηλώνει ότι η απόφαση για το «άνοιγμα» προς την Ουάσινγκτον έχει την πλήρη στήριξη των ιστορικών κύκλων του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Ενώ ο δρόμος προς την άρση των κυρώσεων παραμένει μακρύς και γεμάτος αβεβαιότητες, η έναρξη αυτών των συνομιλιών σηματοδοτεί την πρώτη ουσιαστική προσπάθεια της Αβάνας να απεμπλακεί από έναν ασφυκτικό κλοιό που απειλεί πλέον τη σταθερότητα του ίδιου του κράτους.