Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου αμερικανικές δυνάμεις βομβάρδισαν το νησί Χαργκ στον Περσικό Κόλπο, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του Ιράν. Παρά το μικρό του μέγεθος, το νησί θεωρείται κομβικής σημασίας για την οικονομία της χώρας, καθώς φιλοξενεί τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγών πετρελαίου.
Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί καταστράφηκαν πλήρως κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, οι αμερικανικές δυνάμεις απέφυγαν μέχρι στιγμής να πλήξουν τις πετρελαϊκές υποδομές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η απόφαση αυτή ενδέχεται να επανεξεταστεί, εφόσον το Ιράν ή άλλοι παράγοντες επιχειρήσουν να παρεμποδίσουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για τη διεθνή μεταφορά ενέργειας.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο ιρανικός στρατός απάντησε με αυστηρές προειδοποιήσεις, δηλώνοντας ότι σε περίπτωση επίθεσης στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού Χαργκ θα στοχοποιηθούν ενεργειακές εγκαταστάσεις εταιρειών που συνεργάζονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην ευρύτερη περιοχή.
Η στρατηγική σημασία του νησιού Χαργκ
Το νησί Χαργκ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κρίκους της ενεργειακής υποδομής του Ιράν. Περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας διακινείται μέσω του τερματικού σταθμού του νησιού, όπου το πετρέλαιο μεταφέρεται από την ενδοχώρα μέσω αγωγών.
Οι εγκαταστάσεις του νησιού μπορούν να εξυπηρετούν έως και δέκα υπερδεξαμενόπλοια ταυτόχρονα, ενώ εκτιμάται ότι είναι δυνατή η φόρτωση περίπου επτά εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Τα δεξαμενόπλοια που φορτώνουν στο Χαργκ διασχίζουν τον Περσικό Κόλπο και εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, μεταφέροντας το ιρανικό πετρέλαιο κυρίως προς την Ασία και ιδιαίτερα προς την Κίνα, η οποία αποτελεί τον βασικό αγοραστή του.
Η σημασία του νησιού δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και στρατηγική, καθώς αποτελεί βασική πηγή εσόδων για το ιρανικό κράτος και για το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Γιατί δεν επλήγησαν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις
Παρότι μια επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην οικονομία του Ιράν, μια τέτοια κίνηση θα συνεπαγόταν σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η καταστροφή των ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτίναξη των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου και να προκαλέσει ευρύτερες επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να εξαπολύει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους εναντίον στόχων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων υποδομών.
Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο βομβαρδισμός των στρατιωτικών στόχων στο Χαργκ αποσκοπεί κυρίως στην αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης από την πλευρά της Τεχεράνης, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη δυνατότητα να πλήξουν πιο κρίσιμες εγκαταστάσεις εάν το κρίνουν αναγκαίο.
Οι εξαγωγές πετρελαίου συνεχίζονται
Παρά τη σύγκρουση, οι εξαγωγές πετρελαίου από το νησί Χαργκ δεν έχουν διακοπεί πλήρως. Την εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου καταγράφηκε ρεκόρ εξαγωγών, με περίπου 3,79 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στα τέλη Φεβρουαρίου, εκτιμάται ότι εξήχθησαν από το νησί περίπου 13,7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, με ημερήσιους ρυθμούς που κυμαίνονται μεταξύ 1,1 και 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών.
Το νησί διαθέτει επίσης σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης, με συνολική χωρητικότητα περίπου 30 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου.
Σενάρια για πιθανή κατάληψη του νησιού
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί εκτιμήσεις σχετικά με το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιχειρήσουν στο μέλλον την κατάληψη του νησιού Χαργκ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να διακόψει πλήρως τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και να χρησιμοποιηθεί ως βάση για επιχειρήσεις κατά της ηπειρωτικής χώρας.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων και θα ενείχε σοβαρούς κινδύνους κλιμάκωσης. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε απόπειρα κατάληψης του νησιού θα αντιμετωπιστεί με στρατιωτική αντίδραση.
Παράλληλα, ειδικοί στον τομέα της ενέργειας σημειώνουν ότι ένα πλήγμα στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Χαργκ θα μπορούσε να αφαιρέσει έως και δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από τη διεθνή αγορά, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.