Σε μια επιχείρηση υψηλής ακρίβειας στο κέντρο της Τεχεράνης, η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία εξόντωσε τον Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, τον επί εξαετία επικεφαλής της διαβόητης παραστρατιωτικής οργάνωσης Basij.
Ο Σολεϊμανί θεωρούνταν ο αρχιτέκτονας της βίαιης καταστολής των πρόσφατων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, έχοντας ενορχηστρώσει δολοφονίες, αυθαίρετες συλλήψεις και αναγκαστικές ομολογίες που προκάλεσαν την οργή εκατομμυρίων Ιρανών.
Basij: Ο «ιδεολογικός στρατός» των Φρουρών της Επανάστασης
Η Basij αποτελεί το εθελοντικό παρακλάδι του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Ιδρύθηκε το 1979 από τον Αγιατολάχ Χομεϊνί με σκοπό την προστασία των αξιών της επανάστασης από εσωτερικούς εχθρούς. Σήμερα, εξελίχθηκε σε έναν πανίσχυρο μηχανισμό με τις εξής ιδιαιτερότητες:
Σύνθεση και Κινητοποίηση: Αποτελείται κυρίως από νέους της εργατικής τάξης και ανήλικα αγόρια. Λόγω της ελλιπούς εκπαίδευσης αλλά του υψηλού φανατισμού, αποτελούν την «πρώτη γραμμή» στην καταστολή εξεγέρσεων.
Ιστορικό Βίας: Έγιναν γνωστοί κατά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ για τις επιθέσεις «ανθρώπινου κύματος», ενώ πρωτοστάτησαν στην αιματηρή καταστολή του «Πράσινου Κινήματος» το 2009 και των διαδηλώσεων «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» (2022-23).
Οικονομική Αυτοκρατορία: Πέρα από τη στρατιωτική δράση, η οργάνωση ελέγχει ζωτικούς τομείς της οικονομίας (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, βιομηχανία), εκμεταλλευόμενη τη διαφθορά και τις δυτικές κυρώσεις για να συσσωρεύσει πλούτο.
Ένας μηχανισμός «χαμηλού κόστους» αλλά υψηλής αποτελεσματικότητας
Αναλυτές περιγράφουν την Basij ως ένα εξελιγμένο εργαλείο χειραγώγησης. Εκτιμάται ότι αριθμεί περίπου 8 εκατομμύρια μέλη (10% του πληθυσμού), στα οποία περιλαμβάνονται από θρησκευτικά φανατισμένους έως ποινικούς εγκληματίες που ζητούν μείωση ποινών.
Η δύναμη αυτή δεν περιορίζεται μόνο σε Ιρανούς· υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το IRGC χρησιμοποιεί και ξένες παραστρατιωτικές δυνάμεις από τον Λίβανο, το Ιράκ και τη Συρία για να χτυπήσει τους διαδηλωτές στο εσωτερικό. Η απώλεια του Σολεϊμανί αποτελεί συμβολικό και επιχειρησιακό πλήγμα για το καθεστώς, καθώς χάνει τον άνθρωπο που εγγυόταν την επιβίωση του συστήματος μέσω του τρόμου.