Έντονος προβληματισμός επικρατεί στους κόλπους του ΝΑΤΟ, καθώς οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ και οι πιέσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για συμμετοχή στον πόλεμο κατά του Ιράν εντείνουν τη γεωπολιτική ένταση και δοκιμάζουν τη συνοχή της συμμαχίας.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ηγέτες εκφράζουν, κυρίως σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες, ανησυχία για μια βαθύτερη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις. Παράλληλα, εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια σε περίπτωση που οι αμερικανικές προειδοποιήσεις υλοποιηθούν.
Το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον, καθώς χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Ισπανία αρνήθηκαν να διευκολύνουν στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, γεγονός που εντείνει τις εντάσεις στο εσωτερικό της συμμαχίας.
Διπλωματικές πηγές περιγράφουν μια κατάσταση αυξανόμενης δυσλειτουργίας, με ορισμένους να κάνουν λόγο ακόμη και για «παράλυση» του ΝΑΤΟ, ενώ υπογραμμίζουν την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχύσει την αμυντική της αυτονομία. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε μαρτυρίες δεκάδων αξιωματούχων που κάνουν λόγο για τη σοβαρότερη κρίση στην ιστορία της συμμαχίας.
Την ίδια στιγμή, σε αντίθεση με τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, καταγράφεται μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Σε πρόσφατη άτυπη συνάντηση ηγετών στο Ελσίνκι, επιβεβαιώθηκε η κοινή γραμμή μη συμμετοχής στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και η ανάγκη συντονισμένης στάσης απέναντι στις πιέσεις της Ουάσινγκτον.
Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η μονομερής στάση των ΗΠΑ στο ζήτημα του Ιράν έχει επιβαρύνει τις σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους, ενισχύοντας παράλληλα την ενότητα εντός της Ευρώπης. Ωστόσο, η απουσία σαφούς στρατηγικής από την αμερικανική πλευρά δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τις επόμενες κινήσεις.
Στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, επικρατεί επίσης αμηχανία, καθώς δεν έχει υπάρξει επίσημο αίτημα συνδρομής από τις ΗΠΑ, ενώ η στάση του Γενικού Γραμματέα Μαρκ Ρούτε να κρατά χαμηλούς τόνους προκαλεί αντιδράσεις σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η αμφισβήτηση βασικών αρχών της συμμαχίας, όπως η συλλογική άμυνα, ενισχύει τις ανησυχίες για τη μελλοντική της συνοχή. Υπό αυτές τις συνθήκες, ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν ήδη την ενίσχυση ή τη δημιουργία εναλλακτικών αμυντικών δομών, σε περίπτωση που η κρίση οδηγήσει σε περαιτέρω αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ.