Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 7 Απριλίου, υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο της υγείας ως βασικού ανθρώπινου δικαιώματος, αναδεικνύοντας παράλληλα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα συστήματα υγείας διεθνώς και σε εθνικό επίπεδο.
Η φετινή θεματική για το 2026, με σύνθημα «Μαζί για την Υγεία. Με την επιστήμη», δίνει έμφαση στη σημασία της επιστημονικής γνώσης και της διεθνούς συνεργασίας, προωθώντας την προσέγγιση της «Ενιαίας Υγείας», που συνδέει την ανθρώπινη υγεία με το περιβάλλον και τα ζώα, ως βασικό εργαλείο πρόληψης και αντιμετώπισης σύγχρονων κινδύνων.
Ωστόσο, πέρα από τις παγκόσμιες προκλήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σοβαρό διαρθρωτικό πρόβλημα: τη συνεχιζόμενη φυγή νέων γιατρών στο εξωτερικό. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, την τελευταία πενταετία περισσότεροι από 5.400 γιατροί έχουν αναζητήσει επαγγελματικές ευκαιρίες εκτός χώρας, με βασικούς προορισμούς τη Βρετανία και την Κύπρο.
Το φαινόμενο, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης, δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και ποιοτικό, καθώς αφορά κυρίως νέους, υψηλά καταρτισμένους επιστήμονες, γεγονός που εντείνει τις ελλείψεις και απειλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Τα στοιχεία δείχνουν σταθερή τάση εξόδου γιατρών τα τελευταία χρόνια, με κορύφωση το 2024, ενώ ακόμη και το 2025, παρά τη μικρή υποχώρηση, εκατοντάδες επαγγελματίες υγείας συνεχίζουν να εγκαταλείπουν τη χώρα. Οι βασικοί λόγοι σχετίζονται με τις καλύτερες αποδοχές, τις συνθήκες εργασίας και τις προοπτικές εξέλιξης που προσφέρουν τα συστήματα υγείας του εξωτερικού.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών τονίζει ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί στοχευμένες πολιτικές, όπως βελτίωση των αμοιβών, ενίσχυση της εκπαίδευσης, δημιουργία σταθερού επαγγελματικού περιβάλλοντος και ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύεται και η προοπτική αξιοποίησης του υψηλού επιπέδου ιατρικού δυναμικού της χώρας, με την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού να προβάλλεται ως ευκαιρία μετατροπής του brain drain σε brain gain.
Όπως επισημαίνεται, η αντιστροφή της τάσης προϋποθέτει στρατηγικό σχεδιασμό και πολιτική βούληση, με στόχο ένα σύγχρονο και βιώσιμο σύστημα υγείας που θα μπορεί να διατηρεί και να επαναπατρίζει το ανθρώπινο δυναμικό του.