Σε αδιέξοδο κατέληξαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, μετά από έναν μαραθώνιο γύρο συνομιλιών, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπη με κρίσιμα διλήμματα: είτε την επιλογή μιας μακράς και σύνθετης διαπραγματευτικής διαδικασίας είτε την επανέναρξη της σύγκρουσης, η οποία έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί από τον ίδιο τον πρόεδρο, με κάθε ενδεχόμενο να συνοδεύεται από σημαντικό πολιτικό και στρατηγικό κόστος. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για τις συνομιλίες που διήρκεσαν περισσότερες από 21 ώρες, αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί ότι παρουσίασε στην ιρανική πλευρά μια πρόταση οριστικής εγκατάλειψης του πυρηνικού προγράμματος, την οποία η Τεχεράνη απέρριψε.
Το αδιέξοδο θυμίζει τις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις της Γενεύης, οι οποίες είχαν οδηγήσει σε εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις από πλευράς Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά την ένταση των επιθέσεων εκείνης της περιόδου, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται και σήμερα αμετακίνητη, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό πίεση.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη τονίζει ότι οι απώλειες που υπέστη ενίσχυσαν την αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα. Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε μια μακρά διαπραγμάτευση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει σε πλήρη υποχώρηση της ιρανικής πλευράς.
Η εμπειρία προηγούμενων συμφωνιών δείχνει, ωστόσο, ότι τέτοιες διαδικασίες απαιτούν χρόνο και αμοιβαίους συμβιβασμούς. Η συμφωνία της περιόδου Ομπάμα, για παράδειγμα, χρειάστηκε χρόνια διαπραγματεύσεων και περιλάμβανε υποχωρήσεις και από τις δύο πλευρές.
Στο μεταξύ, η εύθραυστη εκεχειρία λήγει στις 21 Απριλίου, με την απειλή επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων να παραμένει βασικός μοχλός πίεσης για την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη ενέχει σοβαρούς κινδύνους, καθώς η προηγούμενη σύγκρουση προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις αγορές, αύξηση των τιμών της ενέργειας και άνοδο του πληθωρισμού.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και το ζήτημα του Στενού του Ορμούζ, το οποίο η Τεχεράνη αξιοποιεί ως διαπραγματευτικό εργαλείο, συνδέοντάς το με αιτήματα όπως η άρση κυρώσεων και η καταβολή αποζημιώσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν το ενδεχόμενο αποζημιώσεων και εμφανίζονται διατεθειμένες να εξετάσουν μόνο σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η τελευταία συνάντηση ανέδειξε ότι και οι δύο πλευρές θεωρούν πως έχουν εξέλθει ενισχυμένες από την πρώτη φάση της αντιπαράθεσης. Ωστόσο, καμία δεν φαίνεται προς το παρόν πρόθυμη να προχωρήσει σε ουσιαστικούς συμβιβασμούς, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Πηγή: New York Times