Το Ιράν επιχειρεί έναν ριψοκίνδυνο αλλά ευφυή διπλωματικό ελιγμό, προτείνοντας στην Ουάσιγκτον τον πλήρη διαχωρισμό της τρέχουσας πολεμικής κρίσης από το στρατηγικό πρόβλημα των πυρηνικών. Μέσω Πακιστανών μεσολαβητών, η Τεχεράνη κατέθεσε ένα σχέδιο που θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Με τον τρόπο αυτό, η ιρανική πλευρά επιδιώκει να σταματήσει την οικονομική αιμορραγία από τον αμερικανικό αποκλεισμό, μεταθέτοντας τις κρίσιμες αποφάσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ένα αόριστο μέλλον.
Το δύσκολο δίλημμα του Λευκού Οίκου
Η πρόταση αυτή φέρνει τον Ντόναλντ Τραμπ ενώπιον μιας σύνθετης επιλογής που αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της πίεσης που ασκεί. Από τη μία πλευρά, μια γρήγορη αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ θα σταθεροποιούσε την παγκόσμια αγορά ενέργειας και θα αποτελούσε μια επικοινωνιακή νίκη για τον τερματισμό ενός πολέμου.
Από την άλλη πλευρά, η αποδοχή ενός τέτοιου «πακέτου» θα σήμαινε ότι οι ΗΠΑ απεμπολούν το ισχυρότερο όπλο τους —την οικονομική ασφυξία— προτού εξασφαλίσουν τη μόνιμη απομάκρυνση του Ιράν από το πυρηνικό κατώφλι.
Εσωτερικές διαιρέσεις και διεθνείς συσχετισμοί
Το παρασκήνιο των επαφών αποκαλύπτει ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται με ενιαίο μέτωπο, καθώς υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες στο εσωτερικό της ηγεσίας της για το εύρος των υποχωρήσεων. Την ίδια στιγμή, η επικείμενη επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών στη Μόσχα υπογραμμίζει την προσπάθεια του Ιράν να διεθνοποιήσει την κρίση και να δείξει ότι διαθέτει εναλλακτικές συμμαχίες.
Για το Κρεμλίνο, η διατήρηση μιας εστίας έντασης στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως χρήσιμος αντιπερισπασμός που δεσμεύει αμερικανικούς πόρους, περιπλέκοντας ακόμα περισσότερο τους υπολογισμούς της Ουάσιγκτον.
Η Μάχη για τη σειρά των παραχωρήσεων
Στην καρδιά της διαπραγμάτευσης βρίσκεται πλέον η σειρά των βημάτων και όχι μόνο η ουσία τους. Η Τεχεράνη επιθυμεί πρώτα την οικονομική της ανακούφιση και μετά τη συζήτηση για τα πυρηνικά, ενώ η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι ο αποκλεισμός πρέπει να παραμείνει ενεργός μέχρι το Ιράν να «λυγίσει» στρατηγικά.
Εάν ο Τραμπ αποδεχθεί την ιρανική λογική, κινδυνεύει να επιτρέψει στην Τεχεράνη να κερδίσει χρόνο και ανάσες χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα. Αν την απορρίψει, παραμένει εγκλωβισμένος σε μια κρίση υψηλού ρίσκου που μπορεί ανά πάσα στιγμή να προκαλέσει μια νέα παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή.