Σε τροχιά ριζικής αναδιοργάνωσης μπαίνουν οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς η πρόεδρός του, Ρομπέρτα Μέτσολα, κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο πακέτο έξι μεταρρυθμιστικών προτάσεων στους επικεφαλής των πολιτικών ομάδων στο Στρασβούργο.
Στόχος της πρωτοβουλίας, η οποία βασίζεται σε διαβουλεύσεις που διεξήχθησαν στα τέλη του 2025, είναι η δημιουργία μιας πιο ευέλικτης, ζωντανής και λειτουργικής Ολομέλειας, που θα ενισχύει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και θα διευκολύνει την ουσιαστική παρουσία των ευρωβουλευτών.
Το προσχέδιο των αλλαγών φέρνει στο προσκήνιο την αυστηρή τήρηση των χρονικών ορίων. Προτείνεται ο πρόωρος τερματισμός των συνεδριάσεων στις 20:30 τις Δευτέρες και στις 19:00 τις Τρίτες και τις Τετάρτες, προκειμένου οι συζητήσεις να γίνονται πιο περιεκτικές και να απελευθερώνεται χρόνος για άλλες κρίσιμες κοινοβουλευτικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, για να αποφευχθεί η υπερφόρτωση της ατζέντας, εισάγεται ο κανόνας «ένα μέσα, ένα έξω» (1-in-1-out), ο οποίος αναγκάζει τις πολιτικές ομάδες να ιεραρχούν τις προτεραιότητές τους, αφού για κάθε νέο θέμα που προστίθεται, θα πρέπει υποχρεωτικά να αφαιρείται ένα άλλο.
Για την αναζωογόνηση του διαλόγου εντός της αίθουσας, το σχέδιο προβλέπει μεγαλύτερη ελευθερία στη χρήση των «μπλε καρτών» για άμεσες παρεμβάσεις και αμφισβήτηση των ομιλητών, καθώς και περισσότερο χρόνο για αυθόρμητες τοποθετήσεις βουλευτών (catch-the-eye). Επιπλέον, θεσμοθετούνται κανόνες για προσωπικές δηλώσεις και το δικαίωμα άμεσης απάντησης σε περιπτώσεις που κάποιο μέλος θεωρήσει ότι θίχτηκε προσωπικά.
Η πιο σημαντική ανατροπή αφορά τη σχέση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι Επίτροποι δεν θα τοποθετούνται πλέον μόνο στο κλείσιμο των συνεδριάσεων, αλλά θα υποχρεούνται να συμμετέχουν ενεργά καθ' όλη τη διάρκειά τους. Μάλιστα, κάθε Τρίτη, αμέσως μετά το πέρας του Σώματος των Επιτρόπων, θα πραγματοποιείται ειδική συνεδρίαση όπου η Κομισιόν θα παρουσιάζει τις φρέσκες προτάσεις της, περνώντας από άμεσο κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Αν και το νέο αυτό μοντέλο έχει ήδη δοκιμαστεί πιλοτικά με ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς τη συμμετοχή των ευρωβουλευτών, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Καθώς οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις έμειναν εκτός της πρόσφατης διοργανικής συμφωνίας-πλαισίου, μένει να φανεί αν η Κομισιόν θα αποδεχθεί το νέο πλαίσιο ή αν θα υπάρξει θεσμική εμπλοκή.