Ενδεικτικό της κατάσταση που διαμορφώθηκε στο πολεμικό πεδίο είναι το σκηνικό των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, και με τις δύο πλευρές να θεωρούν εαυτούς νικητές και να θέλουν να επιβάλουν τους όρους τους, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οι εκατέρωθεν επιθέσεις, λεκτικά πυρά και απειλές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τραμπ φέρεται να απέστειλε στην Τεχεράνη μια νέα πρόταση με «αυστηρότερους όρους» από εκείνους που φέρονται να έχουν καταλήξει οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών, κι ενώ μόλις την περασμένη Παρασκευή δήλωνε ότι θα λάμβανε μια «τελική απόφαση» πάνω σε αυτό το σχέδιο αρχικής συμφωνίας.
Σύμφωνα με αξιωματούχο που γνωρίζει τις εξελίξεις και τον οποίο επικαλείται το Axios, ο Τραμπ εξοργίστηκε και άλλαξε απόφαση επειδή αυτός, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ολόκληρος ο κόσμος περιμένουν την απόφαση του Ιρανού ηγέτη, που διαδέχτηκε τον πατέρα του μετά τη δολοφονία του στην έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ το προσχέδιο έχει ήδη συμφωνηθεί από τους αρμόδιους διαπραγματευτές και των δύο πλευρών.
Η καθυστέρηση από την ιρανική πλευρά επιτείνεται από τις εξαιρετικές συνθήκες που περιβάλλουν τον ίδιο τον νέο Ανώτατο Ηγέτη. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται κρυμμένος εδώ και σχεδόν τρεις μήνες κι ενώ οι εντάσεις με τις ΗΠΑ κλιμακώθηκαν. Εξαφανίστηκε, ουσιαστικά, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου στην Τεχεράνη που σκότωσε τον πατέρα του, εν μέσω αναφορών ότι ο ίδιος τραυματίστηκε σοβαρά, κι ενώ ο Αμερικανός Υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ τον περιέγραψε ως «τραυματισμένο και πιθανώς παραμορφωμένο». Η σύζυγός του και ο γιος του σκοτώθηκαν επίσης στην ίδια επίθεση.
Σύμφωνα με δημοσιέυματα, τα μηνύματα μεταξύ του Χαμενεΐ και των διαπραγματευτών μεταφέρονται μέσω αγγελιοφόρου, με τις απαντήσεις να φτάνουν με καθυστέρηση αρκετών ημερών.
Φαίνεται απίθανο ο Τραμπ να υπογράψει οποιαδήποτε συμφωνία πριν λάβει οριστική επιβεβαίωση ότι ο Χαμενεΐ έχει εγκρίνει προσωπικά το έγγραφο.
Οι αυστηρότεροι όροι Τραμπ
Σύμφωνα με την αμερικανική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Axios, που επικαλείται ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης των ΗΠΑ, ο Ντ. Τραμπ κατά τη διάρκεια της σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή το βράδυ στον Λευκό Οίκο ζήτησε αρκετές «τροποποιήσεις» στη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι απεσταλμένοι του με τους Ιρανούς ομολόγους τους.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι αλλαγές που επιδιώκει ο Τραμπ εστιάζουν στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Στην παρούσα μορφή του το «μνημόνιο κατανόησης» που έχουν καταλήξει οι διαπραγματευτές περιλαμβάνει δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο και προβλέπει ότι θα ακολουθήσει μια περίοδος 60 ημερών για την διαπραγμάτευση των ζητημάτων που έχουν να κάνουν με το υπάρχουν ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο και τον περιορισμό περαιτέρω εμπλουτισμού.
Ο Τραμπ επιδιώκει να αποσπάσει δεσμεύσεις «για το πώς οι ΗΠΑ θα πάρουν το υλικό (σσ. το ιρανικό εμπλουτισμένο ουράνιο) και το χρονοδιάγραμμα», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης που επικαλείται το Axios - με την Τεχεράνη πάντως να απορρίπτει αυτή την αξίωση της Ουάσινγκτον.
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι ο Ντ. Τραμπ επιδιώκει να τροποποιήσει ορισμένες από τις «διατυπώσεις» σχετικά με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την απειλή ότι οι ΗΠΑ θα κάνουν μια «σπουδαία συμφωνία» ή «θα γυρίσουμε πίσω και θα το τελειώσουμε στρατιωτικά».
Ισχυρίστηκε ακόμα ότι «δεν βιάζομαι» και πρόσθεσε: «Αργά αλλά σταθερά, παίρνουμε, νομίζω, αυτό που θέλουμε, και αν δεν πάρουμε αυτό που θέλουμε, θα το τελειώσουμε αλλιώς».
Απορρίπτει το Ιράν
Οι επιδιώξεις των ΗΠΑ που καταγράφουν τα παραπάνω δημοσιεύματα αποτυπώνονταν σε μεγάλο βαθμό και σε ανάρτηση που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος την Παρασκευή το απόγευμα, το περιεχόμενο και τους όρους της οποίας έσπευσε να απορρίψει η πλευρά του Ιράν.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε χθες Σάββατο πως το «μνημόνιο κατανόησης» που συζητείται μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει μεταξύ άλλων την αποδέσμευση εντός 60 ημερών «παγωμένων» ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ώστε αυτά τα κεφάλαια να μπορούν να μεταφερθούν σε τράπεζες στο Ιράν ή σε άλλες χώρες που επιθυμεί η ιρανική ηγεσία, χωρίς περιορισμούς.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA μετέδωσε την Πέμπτη πως η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση πόρων 24 δισεκ. δολαρίων, «με τα μισά εξ αυτών να γίνονται διαθέσιμα μόλις ανακοινωθεί το μνημόνιο συναντίληψης». Η Τεχεράνη αξιώνει επίσης έναν σαφή μηχανισμό για την εγγύηση της αποδέσμευσης άλλων πόρων, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Ο Τραμπ στην επίμαχη ανάρτησή του την Παρασκευή είχε δηλώσει πως «δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή» στην παρούσα φάση.
Σε ό,τι αφορά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, το «μνημόνιο» προβλέπει σύμφωνα με την ιρανική τηλεόραση πως «το Ιράν έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να καθορίζει τη φύση των πλοίων που διέρχονται και οποιοδήποτε πλοίο του οποίου το φορτίο θεωρείται απειλητικό ή ο φορέας εκμετάλλευσής του είναι εχθρικός προς το Ιράν δεν θα δύναται να χρησιμοποιήσει τους καθορισμένους διαδρόμους».
Ιρανός αξιωματούχος προς Τραμπ: «Οι ΗΠΑ έχουν δύο επιλογές, «τον κακό ή τον χειρότερο δρόμο»
Οι εχθροί του Ιράν έκαναν στρατηγικό λάθος στην εκτίμηση των δυνατοτήτων και της αποφασιστικότητάς του να υπερασπιστεί την κυριαρχία του, δήλωσε το Σάββατο ο αναπληρωτής επικεφαλής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Γιαντολάχ Τζαβανί, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη έχει βγει ενισχυμένη, ενώ οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με παρακμή και αποτυχία.
Ο ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο IRNA εχθές το βράδυ, τόνισε ότι οι εχθροί του Ιράν λανθασμένα θεώρησαν πως θα μπορούσαν να επιτύχουν μια γρήγορη νίκη σε έναν πόλεμο με το ιρανικό έθνος.
Οι στρατηγικοί στόχοι των εχθρών, πρόσθεσε ο Τζαβανί, περιλάμβαναν την καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, την εξάλειψη της πυραυλικής αμυντικής του ικανότητας και, τελικά, την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Τόνισε ότι οι στόχοι τους απέτυχαν, οδηγώντας σε μεταβολή των περιφερειακών συσχετισμών υπέρ του Ιράν.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην περιοχή, είπε ότι το Ιράν κατέχει πλέον δεσπόζουσα θέση στο Στενό του Ορμούζ και έχει αποκτήσει ένα καθεστώς που αποτελεί «νόμιμο δικαίωμα του ιρανικού λαού» έπειτα από 500 χρόνια.
Το Ιράν βρίσκεται σήμερα σε «νικηφόρα και ανώτερη θέση» και έχει ήδη ανακοινώσει τους όρους του για τον τερματισμό της τρέχουσας κατάστασης, τόνισε, προσθέτοντας: «Τώρα είναι η σειρά της Αμερικής να λάβει απόφαση».
Απευθυνόμενος στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο αναπληρωτής επικεφαλής του IRGC υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει δύο επιλογές: «τον κακό δρόμο» και «τον χειρότερο δρόμο».
Τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στην αποδοχή των όρων και των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού ή στη συνέχιση του πολέμου.
Ο Τζαβανί προειδοποίησε επίσης ότι ο εχθρός θα πρέπει να αποφύγει έναν ακόμη λανθασμένο υπολογισμό, λέγοντας ότι οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα.
Αν γίνει νέο λάθος, τόνισε, η απάντηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα είναι «ισχυρότερη, πιο αποφασιστική και πιο απίστευτη» από πριν.