Την επέκταση της δημοσιονομικής ευελιξίας για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας διαφυγής που μέχρι σήμερα αφορούσε αποκλειστικά τις αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Κομισιόν, το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου για επενδύσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια και θωράκιση των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή αφορά αποκλειστικά διαρθρωτικές παρεμβάσεις και επενδυτικά προγράμματα και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση έκτακτων επιδοματικών μέτρων ή ενισχύσεων προς τα νοικοκυριά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει συγκεκριμένα όρια για τις επιπλέον δαπάνες στον ενεργειακό τομέα. Σε ετήσια βάση αυτές δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 0,3% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κάθε χώρας, ενώ συνολικά για την περίοδο 2026-2028 το ανώτατο όριο καθορίζεται στο 0,6% του ΑΕΠ.
Για την Ελλάδα, οι νέες δυνατότητες μεταφράζονται σε πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει περίπου το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ έως το τέλος του 2028, υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικές δαπάνες θα κατευθυνθούν σε έργα και επενδύσεις που πληρούν τα κριτήρια της Επιτροπής.
Παράλληλα, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα εξέρχεται από τη λίστα των χωρών που βρίσκονται υπό καθεστώς παρακολούθησης για μακροοικονομικές ανισορροπίες, εκτιμώντας ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το δημόσιο χρέος και τις εξωτερικές ανισορροπίες έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Αναφερόμενος στην εξέλιξη αυτή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για το «επίσημο τέλος κάθε επιτήρησης», υποστηρίζοντας ότι κλείνει ένας κύκλος που ξεκίνησε πριν από δεκαέξι χρόνια, με την ελληνική οικονομία να επιστρέφει, όπως ανέφερε, σε συνθήκες πλήρους κανονικότητας.
Ωστόσο, στην ίδια έκθεση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλή εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, μεταξύ των συστάσεων που απευθύνει προς τη χώρα περιλαμβάνεται η σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση της οικονομίας.