Η κοινή στρατηγική γραμμή που έδειχναν να μοιράζονται ΗΠΑ και Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη σφυροκοπούσαν το Ιράν, ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Σήμερα, η διαμόρφωση μιας συμφωνίας ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και την Τεχεράνη για επέκταση της εκεχειρίας ανατρέπει δραματικά το σκηνικό.
Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, το Τελ Αβίβ βρίσκεται εγκλωβισμένο σε ένα οξύμωρο σχήμα: παρά τα ισχυρά στρατιωτικά πλήγματα που κατάφερε, απέτυχε να εξασφαλίσει τους κεντρικούς στρατηγικούς του στόχους, με Ισραηλινό διπλωμάτη να κάνει λόγο για μια «ένδοξη αποτυχία».
Απομονωμένο το Τελ Αβίβ από τις διαπραγματεύσεις
Το γεγονός που προκαλεί τη μεγαλύτερη νευρικότητα στην ισραηλινή ηγεσία είναι ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν μαγειρεύτηκε ερήμην της. Το Ισραήλ δεν είχε καμία συμμετοχή στις συνομιλίες, δεν διαθέτει καν το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, ενώ οι πληροφορίες δείχνουν ότι τα βασικά αιτήματά του αγνοήθηκαν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε επενδύσει τα πάντα στην ιδέα ότι ένας πόλεμος θα οδηγούσε στην κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος. Αν και σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι η χώρα του σώθηκε από την «πυρηνική εξόντωση», απέφυγε σκοπίμως να ψελλίσει την παραμικρή λέξη για τους χειρισμούς του Τραμπ.
Όρθιο το καθεστώς και ενισχυμένη η Χεζμπολάχ
Παρά τις βιβλικές καταστροφές που υπέστη, η κυβέρνηση της Τεχεράνης άντεξε και οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι στο εσωτερικό της μοιάζουν ενισχυμένοι. Το φλέγον ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος δεν λύνεται, αλλά μετατίθεται σε έναν νέο διαπραγματευτικό γύρο 60 ημερών με αβέβαιο μέλλον, ενώ το οπλοστάσιο των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν μένει ανέπαφο.
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ στον Λίβανο φαίνεται να θωρακίζεται πίσω από το νέο διπλωματικό πλαίσιο. Μάλιστα, η ύστατη προσπάθεια του Νετανιάχου να τορπιλίσει τη συμφωνία, διατάσσοντας αεροπορικό πλήγμα στη Βηρυτό λίγο πριν τις ανακοινώσεις, γύρισε μπούμερανγκ: αντί να σταματήσει τον Τραμπ, πείσμωσε τον Αμερικανό πρόεδρο να κλείσει το deal το συντομότερο δυνατό. Παράλληλα, το Ιράν αξιώνει πλέον την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο.
Ψυχροπολεμικό κλίμα μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου
Το περιοδικό υπογραμμίζει τη βαθιά ρήξη στις σχέσεις των δύο ηγετών. Ο Τραμπ δεν έκρυψε την οργή του για τις στρατιωτικές πρωτοβουλίες του Ισραήλ στον Λίβανο, χαρακτηρίζοντας δημόσια τον Νετανιάχου «πολύ δύσκολο άνθρωπο».
Η ρίζα του προβλήματος ήταν εξ αρχής η διαφορά φιλοσοφίας: το Ισραήλ ζητούσε την εξόντωση του καθεστώτος, ενώ ο Τραμπ ήθελε απλώς μια συμφωνία με την υπάρχουσα ιρανική ηγεσία.
Το πολιτικό κόστος και τοτέμ του Νετανιάχου
Για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, η εξουδετέρωση του Ιράν αποτελεί έργο ζωής. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των δύο πολέμων στους οποίους οδήγησε τη χώρα του κρίνονται προσωρινά. Οι ζημιές στις ιρανικές υποδομές μπορούν να αποκατασταθούν, οι σχέσεις του Ισραήλ με τις ΗΠΑ δοκιμάζονται σκληρά, και οι γέφυρες με τις αραβικές χώρες έχουν υποστεί πλήγμα.
Ενόψει των κρίσιμων εγχώριων εκλογών του Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου θα δυσκολευτεί να εξηγήσει στους ψηφοφόρους τι κέρδισε η χώρα από αυτόν τον πόλεμο, ειδικά από τη στιγμή που εμφανίζεται να συγκρούεται με έναν ιδιαίτερα δημοφιλή στο Ισραήλ Αμερικανό πρόεδρο.
Πάντως, ούτε η ισραηλινή αντιπολίτευση έχει να παρουσιάσει κάποιο εναλλακτικό πλάνο, καθώς είχε στηρίξει τις πολεμικές επιχειρήσεις. Το αμείλικτο ερώτημα που θέτει ο Economist παραμένει: ποια είναι τελικά η στρατηγική νίκη του Ισραήλ;