Σε βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές στο ασφαλιστικό της σύστημα προσανατολίζεται η Γερμανία, καθώς η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται αντιμέτωπη με τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού της και τα κλονισμένα δημόσια οικονομικά.
Προτάσεις κυβερνητικής επιτροπής, τις οποίες αποκαλύπτουν πηγές με γνώση του θέματος, εισηγούνται τη σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με ορίζοντα ακόμη και το 70ό έτος ηλικίας έως το 2092, συνδέοντας άμεσα το όριο εξόδου με το προσδόκιμο ζωής.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η ηλικία συνταξιοδότησης πρόκειται να αγγίξει τα 67 έτη στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Ωστόσο, η επιτροπή προτείνει τώρα μια σειρά από επιπλέον αυστηρά μέτρα, τα οποία αναμένεται να παραδοθούν επίσημα στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς την προσεχή Τρίτη.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η αναπροσαρμογή των ορίων ανά δεκαετία με βάση τη μακροζωία του πληθυσμού, καθώς και η πλήρης κατάργηση της δυνατότητας πρόωρης συνταξιοδότησης στα 63 έτη χωρίς περικοπές.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η ίδρυση ενός κρατικού επενδυτικού ταμείου στα πρότυπα της Σουηδίας, όπου οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών θα επενδύονται σε χρηματοοικονομικά προϊόντα με στόχο τη θωράκιση και τη σταδιακή ενίσχυση των συντάξεων από το 2040 και μετά.
Πρωταθλήτρια στη γήρανση του εργατικού δυναμικού η Γερμανία
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται ανάγλυφα στα πρόσφατα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας (Destatis). Η Γερμανία διαθέτει το πιο γερασμένο εργατικό δυναμικό ανάμεσα στα 21 κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, με έναν στους τέσσερις εργαζομένους (ποσοστό 24%) να ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 55 έως 64 ετών. Πρόκειται για σχεδόν 10 εκατομμύρια πολίτες σε ένα σύνολο 41 εκατομμυρίων, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος περιορίζεται στο 20,1%.
Το δημογραφικό «καμπανάκι» του 2025
Για πρώτη φορά μετά από 14 χρόνια, αν εξαιρεθεί το έτος της πανδημίας το 2020, ο μόνιμος πληθυσμός της Γερμανίας συρρικνώθηκε το 2025 κατά 100.000 κατοίκους. Αντίστοιχα, το σύνολο των απασχολούμενων υποχώρησε κατά 74.000 άτομα σε σχέση με το 2024, πέφτοντας στα 46,04 εκατομμύρια.
Φοροαπαλλαγές για την παράταση του εργασιακού βίου
Η δημογραφική στενότητα αποτελεί ήδη τροχοπέδη για τη γερμανική αγορά εργασίας. Παρά το γεγονός ότι η χώρα υποδέχεται ετησίως περίπου 500.000 οικονομικούς μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών τους, αλλά και χιλιάδες εξειδικευμένους επαγγελματίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι απώλειες στο εργατικό δυναμικό δεν καλύπτονται.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση Μερτς έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή από το φθινόπωρο ειδικές φοροαπαλλαγές στους μισθούς, προκειμένου να δώσει οικονομικό κίνητρο στους εργαζομένους να παραμείνουν στην ενεργό δράση ακόμα και μετά τη συμπλήρωση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης.