Μια βαθιά θεσμική και πολιτική κρίση συγκλονίζει την Τσεχία, καθώς ο πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις ανακοίνωσε τον αποκλεισμό του προέδρου της Δημοκρατίας, Πετρ Πάβελ, από την επίσημη εθνική αντιπροσωπεία για την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Η κίνηση αυτή κλιμακώνει μια πολύμηνη κόντρα και εκθέτει τη χώρα, η οποία ήδη δέχεται επικρίσεις για τη χαμηλή αμυντική της χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, στην αποστολή θα συμμετάσχουν ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών, αφήνοντας εκτός τον αρχηγό του κράτους. Στο επίκεντρο της σύγκρουσης των δύο ανδρών βρίσκεται η αμυντική στρατηγική της χώρας: ο πρόεδρος Πάβελ, πρώην ανώτατος στρατιωτικός, πιέζει για άμεση και γενναία αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών, ενώ ο πρωθυπουργός Μπάμπις επιλέγει μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση, δίνοντας προτεραιότητα στην κοινωνική πολιτική και την υγεία.
Το αγκάθι των δαπανών και το βλέμμα στον Τραμπ
Η Τσεχία απέτυχε να πιάσει τον νατοϊκό στόχο για αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ το 2025, ενώ και οι φετινές προβλέψεις δείχνουν ότι θα παραμείνει κάτω από το όριο. Ο Μπάμπις μεταθέτει τη συμμόρφωση της χώρας για το 2027, ποντάροντας στις καλές προσωπικές του σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για να αποφύγει τις δημόσιες επικρίσεις κατά τη Σύνοδο.
Η εσωτερική αυτή διαμάχη περιπλέκεται ακόμη περισσότερο καθώς η Συμμαχία έχει θέσει έναν εξαιρετικά φιλόδοξο μακροπρόθεσμο στόχο για σταδιακή αύξηση των συνολικών αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035 (με το 3,5% να αφορά καθαρά τον στρατό).
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Πάβελ εμφανίζεται αποφασισμένος να μην υποχωρήσει και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο για να προστατεύσει τον θεσμικό του ρόλο, με το προεδρικό γραφείο να προαναγγέλλει επίσημες ανακοινώσεις. Το σίγουρο είναι ότι το τσεχικό «αλαλούμ» αναμένεται να τραβήξει τα βλέμματα των συμμάχων στην Άγκυρα.