Στο συνεδριακό κέντρο Amberexpo του Γκντανσκ, στις ακτές της Βαλτικής, ξεκίνησαν οι εργασίες της πέμπτης ετήσιας διάσκεψης για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με την προσοχή της διεθνούς κοινότητας να επικεντρώνεται στην αποκατάσταση των κρίσιμων υποδομών και του ενεργειακού τομέα της χώρας που πλήττονται σφοδρά από τις ρωσικές επιθέσεις.
Η προσέλευση Ευρωπαίων ηγετών, πολιτικών αξιωματούχων και επενδυτών —μεταξύ των οποίων η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και οι επικεφαλής πολλών κρατών της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης— πραγματοποιείται κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας και την παρουσία ισχυρών ένοπλων αστυνομικών δυνάμεων, καθώς ένα πολωνικό υπερεθνικιστικό κόμμα έχει απευθύνει κάλεσμα για διαδηλώσεις.
Η σύνοδος διεξάγεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς το Κίεβο αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στο να προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια, την ώρα που οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα υπό την αιγίδα των ΗΠΑ βρίσκονται σε απόλυτο τέλμα.
Παρά το γεγονός ότι το κόστος της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης υπολογίζεται πλέον από τη διεθνή κοινότητα και την Παγκόσμια Τράπεζα ότι ξεπερνά το δυσθεώρητο ποσό των 500 δισεκατομμυρίων ευρώ, η Ουκρανία αναγκάζεται να διοχετεύει τη συντριπτική πλειονότητα των πόρων της στην τρέχουσα πολεμική προσπάθεια.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι από την πρώτη δόση των 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που εκταμιεύθηκε πρόσφατα, στο πλαίσιο του διετούς ευρωπαϊκού δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2027, τα δύο τρίτα προορίζονται αποκλειστικά για την άμυνα. Παρά τις αντιξοότητες, η Ουκρανή πρωθυπουργός Γιούλια Σβιρίντενκο, η οποία ηγείται της αποστολής, εξέφρασε την αισιοδοξία της για την υπογραφή σημαντικών διεθνών συμφωνιών που θα ενισχύσουν το ενεργειακό δίκτυο της χώρας.
Το διπλωματικό σαμποτάζ και ηχηρή απουσία του Ζελένσκι
Η φετινή διοργάνωση σημαδεύεται από τη βαρύνουσας σημασίας απουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος για πρώτη φορά από το 2022 δεν παρίσταται στη διάσκεψη, ως απόρροια της εκρηκτικής διπλωματικής κρίσης που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στο Κίεβο και τη Βαρσοβία. Η ένταση πυροδοτήθηκε στα τέλη Μαΐου, όταν ο Ουκρανός πρόεδρος αποφάσισε να μετονομάσει μια στρατιωτική μονάδα σε Ουκρανική Επαναστατική Στρατιά, μια εθνικιστική οργάνωση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που στην Πολωνία έχει καταγραφεί ιστορικά ως υπεύθυνη για τη σφαγή άνω των 100.000 Πολωνών.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση του Πολωνού προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος αφαίρεσε από τον Ζελένσκι την ανώτατη διάκριση του Τάγματος του Λευκού Αετού, ωθώντας πολλούς Ουκρανούς αξιωματούχους να επιστρέψουν επιδεικτικά τα πολωνικά τους παράσημα.
Μπροστά σε αυτό το συγκρουσιακό κλίμα, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ εξέφρασε την ελπίδα η διάσκεψη να λειτουργήσει ως βήμα εκτόνωσης της συναισθηματικής έντασης, η οποία ζημιώνει και τις δύο πλευρές, με το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών να υπερθεματίζει, δηλώνοντας ότι επιδίωξη του Κιέβου παραμένει η αποφυγή κάθε περιττής πολιτικοποίησης αυτού του κορυφαίου διεθνούς γεγονότος.