Στο επίκεντρο εκτενούς δημοσιεύματος των Financial Times βρίσκεται η Αλβανία, με αφορμή τις έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που έχει προκαλέσει η σχεδιαζόμενη τουριστική επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ και της Ιβάνκα Τραμπ. Το επιχειρηματικό ζευγάρι σκοπεύει να αναπτύξει ένα υπερπολυτελές συγκρότημα στις παρθένες παράκτιες ζώνες του Σαζάν και της Σβέρνιτσας.
Η βρετανική εφημερίδα υπογραμμίζει πως μια περιοχή που αποτελούσε φυσικό καταφύγιο για αποδημητικά πουλιά και μία από τις τελευταίες άγριες γωνιές της Αδριατικής, μετατρέπεται τώρα σε πεδίο σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης με φόντο την περιβαλλοντική υποβάθμιση.
Διαδηλώσεις, νομοθετικές ρυθμίσεις και τα «αποκαλυπτήρια» των σχεδίων
Η λαϊκή δυσαρέσκεια έχει μεταφερθεί στους δρόμους των Τιράνων με καθημερινές κινητοποιήσεις, επεισόδια και αιτήματα για παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Στο στόχαστρο των επικριτών βρίσκεται μια κυβερνητική τροπολογία, η οποία επιτρέπει τη δόμηση σε προστατευόμενα φυσικά καταφύγια, υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για τουριστικές υποδομές υψηλών προδιαγραφών (πέντε αστέρων και άνω).
Σύμφωνα με προσχέδιο του οράματος της επένδυσης, το οποίο διέρρευσε στο διαδίκτυο, η ανάπτυξη αφορά μια έκταση εκατοντάδων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων που περιλαμβάνει:
- Ξενοδοχεία, πολυτελείς βίλες και διαμερίσματα
- Καζίνο, εμπορικούς χώρους και γήπεδο γκολφ
- Μαρίνα και λέσχη γιοτ μέσα σε προστατευόμενη λιμνοθάλασσα, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως «φυσικό μνημείο».
Από την πλευρά της, η αλβανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι το αρχικό γενικό σχέδιο απορρίφθηκε και ότι πλέον εκπονείται μια νέα μελέτη, η οποία θα υποβληθεί σε αυστηρή εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και τοπικοί φορείς εκφράζουν έντονες αμφιβολίες, τονίζοντας ότι το έργο ισοδυναμεί με την οικοδόμηση μιας ολόκληρης πόλης πάνω σε μια ευαίσθητη περιοχή αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών.
Προσωρινό «πάγωμα» και ευρωπαϊκές πιέσεις
Υπό το βάρος των αντιδράσεων, οι εργασίες στο εργοτάξιο φαίνεται να έχουν διακοπεί προσωρινά, καθώς έχουν απομακρυνθεί τα μηχανήματα και η περίφραξη. Παράλληλα, το ζήτημα έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παρεμβαίνει, ζητώντας μορατόριουμ στις κατασκευές σε προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας και την κατάργηση της επίμαχης νομοθεσίας, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές και εκπροσώπους της νέας γενιάς στην Αλβανία, το κύμα των διαμαρτυριών αποτυπώνει μια βαθύτερη κοινωνική στροφή: οι νέοι Αλβανοί αρχίζουν πλέον να διεκδικούν το μέλλον τους εντός των συνόρων, αντιμετωπίζοντας τη χώρα τους ως τόπο δημιουργίας και όχι ως αφετηρία μετανάστευσης.