Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξέφρασε στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την ανησυχία του για την κλιμάκωση της αντιισραηλινής ρητορικής του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, το οποίο επικαλείται Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Νετανιάχου ζήτησε επίσης από τον Τραμπ να μην προχωρήσει στην πώληση οπλικών συστημάτων που θα συνέβαλαν στον εκσυγχρονισμό της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας. Το αίτημα διατυπώθηκε ενόψει της συνάντησης Τραμπ - Ερντογάν, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας έχουν επιδεινωθεί τα τελευταία δύο χρόνια, στον απόηχο των εξελίξεων στη Γάζα και της έντασης με το Ιράν. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με το Axios, η πολιτική επιρροή του Ισραηλινού πρωθυπουργού στην Ουάσινγκτον έχει δεχθεί πιέσεις τους τελευταίους μήνες, ενώ παραμένει αβέβαιο κατά πόσο μπορεί να επηρεάσει τις αμερικανικές αποφάσεις για την Τουρκία, δεδομένων τόσο των σχέσεων Τραμπ - Ερντογάν όσο και των οικονομικών συμφερόντων που συνδέονται με πιθανές αμυντικές συμφωνίες.
Στο επίκεντρο τα F-35 και οι κινητήρες F110
Στο τραπέζι των αμερικανοτουρκικών συνομιλιών βρίσκεται συμφωνία ύψους 700 εκατ. δολαρίων για την προμήθεια κινητήρων F110, καθώς και το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η Άγκυρα είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα το 2019, μετά την προμήθεια του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Την περασμένη εβδομάδα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι το Πεντάγωνο εξετάζει τρόπους ώστε να καταστεί δυνατή η πώληση F-35 στην Τουρκία, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται οι απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας.
«Υπάρχουν ορισμένα πράγματα τα οποία πρέπει να εξακριβώσουμε ότι έχουν συμβεί... προκειμένου να συμμορφωθούμε με την αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μας ζήτησε να το κάνουμε αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αντιπαράθεση για την Τουρκία
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Νετανιάχου συνδέει άμεσα το ζήτημα των αμερικανικών εξοπλισμών με τη στάση της κυβέρνησης Ερντογάν απέναντι στο Ισραήλ.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τον σιωνισμό «ιδεολογία γενοκτονίας», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, χαρακτήρισε την ισραηλινή κυβέρνηση «βάρος που η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να αντέξει» και ζήτησε την επιβολή διεθνών κυρώσεων κατά του Ισραήλ.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στη μεταξύ τους τηλεφωνική επικοινωνία ο Νετανιάχου ζήτησε από τον Τραμπ να παρέμβει προς τον Ερντογάν, προκειμένου να περιοριστεί η ένταση της ρητορικής του.
«Ο Νετανιάχου έθεσε ένα αίτημα και ο πρόεδρος τον άκουσε. Οπότε ο πρόεδρος ίσως μεταφέρει [στον Ερντογάν] ένα μήνυμα του τύπου: "Έλα τώρα, μήπως μπορείς να το πάρεις λίγο πιο χαλαρά;"», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Εντάσεις και με την κυβέρνηση Τραμπ
Το Axios σημειώνει επίσης ότι οι σχέσεις Τραμπ και Νετανιάχου έχουν περάσει κατά περιόδους φάσεις έντασης, ιδιαίτερα μετά τις διαφωνίες που προέκυψαν σχετικά με τον χειρισμό του πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ορισμένες εκτιμήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού για την εξέλιξη της σύγκρουσης δεν επιβεβαιώθηκαν.
Παράλληλα, ο Νετανιάχου, σε συνέντευξή του στο Fox News, επανέλαβε τις επικρίσεις του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Ερντογάν στηρίζει «τους κακούς» στην περιοχή και προειδοποιώντας ότι η παράδοση F-35 ή κινητήρων για τουρκικά μαχητικά θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
«Δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να τους δοθούν F-35 ή οι κινητήρες για τα μαχητικά τους αεροσκάφη, επειδή αυτό θα διαταράξει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, η οποία διασφαλίζεται από την αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ και από τη στάση της Αμερικής», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.