Σελίδα στην ιστορία των σχέσεων της Δύσης με τη Μέση Ανατολή ανοίγει ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος προσγειώθηκε στη Δαμασκό για να συναντηθεί με τον Σύριο ομόλογό του, Άχμεντ αλ-Σαράα. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Γάλλου προέδρου στη χώρα έπειτα από 17 χρόνια, καθώς και για την πρώτη επίσκεψη ηγέτη κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Τον κ. Μακρόν υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο ο Σύρος Υπουργός Εξωτερικών, Ασάντ αλ-Σαϊμπάνι. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Γάλλος Πρόεδρος εξέφρασε τη δέσμευση της χώρας του για μια κυρίαρχη, ενωμένη και ειρηνική Συρία, τονίζοντας την ανάγκη να ξεκινήσει ένα νέο κεφάλαιο σταθερότητας στην περιοχή.
Σύμφωνα με αξιωματούχους των Ηλυσίων Πεδίων, στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται η ανοικοδόμηση της Συρίας. Για τον σκοπό αυτό, τον κ. Μακρόν συνοδεύει μια ισχυρή αντιπροσωπεία κορυφαίων Γάλλων επιχειρηματιών, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονται οι διευθύνοντες σύμβουλοι του ενεργειακού κολοσσού TotalEnergies και της ναυτιλιακής CMA CGM.
Σημειώνεται ότι η Γαλλία υπήρξε από τις πρώτες χώρες που πίεσαν για την άρση των δυτικών κυρώσεων που έπλητταν τη συριακή οικονομία, οι οποίες τελικά ήρθησαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια του 2025. Στο πλαίσιο της επίσκεψης, ο Γάλλος Πρόεδρος θα επιστρέψει στη Συρία 23 αρχαιολογικά αντικείμενα, τα οποία είχαν παραχωρηθεί ως δάνειο στο Ινστιτούτο Αραβικού Κόσμου στο Παρίσι το 2010 και η επιστροφή τους είχε παγώσει λόγω του εμφυλίου πολέμου.
Το παρασκήνιο για τα αντιαεροπορικά συστήματα SAMP/T
Μετά τη Δαμασκό, ο Εμανουέλ Μακρόν θα μεταβεί στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στο περιθώριο της οποίας αναμένεται να συναντηθεί με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, η Γαλλία φαίνεται να κάμπτει τις πολυετείς αντιρρήσεις της και εμφανίζεται πλέον ανοιχτή στο ενδεχόμενο πώλησης του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T στην Τουρκία.
Η αλλαγή αυτή στη στάση του Παρισιού φέρεται να είναι αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων που είχε ο κ. Μακρόν με την Ιταλίδα Πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, η οποία είχε επίσης σχετική τηλεφωνική επικοινωνία με τον κ. Ερντογάν.
Η τριμερής αμυντική συνεργασία (Τουρκίας, Γαλλίας, Ιταλίας) είχε ξεκινήσει το 2017 αλλά «πάγωσε» εξαιτίας της ραγδαίας επιδείνωσης των σχέσεων Παρισιού και Άγκυρας λόγω των συγκρούσεων στη Συρία και τη Λιβύη, καθώς και εξαιτίας των τουρκικών προκλήσεων έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, με τις οποίες η Γαλλία διατηρεί στενούς στρατηγικούς δεσμούς.
Το σύστημα SAMP/T, που κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Eurosam, είναι το μοναδικό ευρωπαϊκό σύστημα με δυνατότητα αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων. Η Τουρκία επιθυμεί διακαώς την απόκτησή του προκειμένου να το ενσωματώσει στο εγχώριο αμυντικό της πρόγραμμα «Ατσάλινος Θόλος».
Παρά την καταγραφόμενη πολιτική βούληση, αναλυτές επισημαίνουν ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και ο δρόμος μέχρι την επίτευξη τελικής συμφωνίας θα είναι μακρύς.
Σε ετοιμότητα Αθήνα και Λευκωσία
Οποιαδήποτε αμυντική συμφωνία μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας προϋποθέτει ότι το Παρίσι θα πρέπει πρώτα να καθησυχάσει την Ελλάδα και την Κύπρο, με τις οποίες δεσμεύεται μέσω ισχυρών διμερών συμφωνιών στρατηγικής άμυνας. Οι εξελίξεις αυτές συμπίπτουν με τη σημαντική σύσφιξη των σχέσεων της Αθήνας και της Λευκωσίας με το Ισραήλ.
Κεντρικό πυλώνα αυτής της προσέγγισης αποτελεί το ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση ισραηλινών αντιπυραυλικών συστημάτων σε εκατοντάδες νησιά του Αιγαίου ως απάντηση στην τουρκική απειλή.
Από την πλευρά της, η γαλλική προεδρία απέφυγε να επιβεβαιώσει το δημοσίευμα του Reuters, κάνοντας λόγο για «σημαντικές ανακρίβειες» χωρίς ωστόσο να τις κατονομάσει, ενώ το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Άμυνας αρνήθηκαν να προβούν σε σχολιασμό.