Νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν πραγματοποίησαν τα ξημερώματα της Τετάρτης οι δυνάμεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), πλήττοντας περισσότερους από 80 στρατιωτικούς στόχους με όπλα ακριβείας. Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, η επιχείρηση ήταν απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες αποδίδει στην Τεχεράνη, κάνοντας λόγο για παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι οι επιδρομές στόχευσαν συστήματα αεράμυνας, κέντρα διοίκησης και ελέγχου, παράκτιες εγκαταστάσεις ραντάρ, θέσεις εκτόξευσης αντιπλοϊκών πυραύλων, καθώς και περισσότερα από 60 ταχύπλοα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) μέσα και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως επισημαίνεται, στόχος της επιχείρησης ήταν να περιοριστούν οι δυνατότητες του Ιράν να εξαπολύει επιθέσεις κατά της διεθνούς εμπορικής ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, πριν από τα πλήγματα είχαν δεχθεί επίθεση τρία εμπορικά δεξαμενόπλοια που διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ: τα M/T Al Rekayyat, M/T Wedyan και M/T Cyprus Prosperity. Η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε τις ενέργειες αυτές «αδικαιολόγητη επιθετικότητα» και προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε νέα παραβίαση της συμφωνίας.
Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα, με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης να ανακοινώνουν ότι έθεσαν στο στόχαστρο 85 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, κάνοντας λόγο για αντίποινα στα αμερικανικά πλήγματα. Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές υποστήριξαν ότι κατέρριψαν μη επανδρωμένο αμερικανικό αεροσκάφος MQ-9 πάνω από το νότιο Ιράν.
Την ίδια ώρα, τόσο το Κουβέιτ όσο και το Μπαχρέιν ενεργοποίησαν τα συστήματα αεράμυνας και τις σειρήνες συναγερμού. Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι αντιμετωπίζουν επιθέσεις με πυραύλους και drones, χωρίς να κατονομάσουν τον υπεύθυνο, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν κάλεσε τους πολίτες να μεταβούν στα πλησιέστερα ασφαλή σημεία. Λίγη ώρα αργότερα, οι σειρήνες ήχησαν για δεύτερη φορά στο εμιράτο.
Για παραβίαση της συμφωνίας αλληλοκατηγορούνται ΗΠΑ και Ιράν
Το Ιράν κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παραβίασαν τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί για την αποκλιμάκωση της έντασης. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων και της εθνικής της ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον έχει παραβιάσει επανειλημμένα τους όρους του μνημονίου κατανόησης.
Την ίδια στιγμή, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενώ από αμερικανικής πλευράς αξιωματούχος, υπό καθεστώς ανωνυμίας, δήλωσε ότι «οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ είναι απαράδεκτες και δεν θα μείνουν αναπάντητες». Η δήλωση έγινε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση νέων αμερικανικών περιορισμών στις συναλλαγές που αφορούν ιρανικούς υδρογονάνθρακες.
Η νέα ένταση επηρέασε και τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με την τιμή του αμερικανικού αργού WTI να ενισχύεται κατά 2,63%, φθάνοντας τα 72,29 δολάρια το βαρέλι στις πρώτες ώρες των ασιατικών συναλλαγών.
Καταγγελίες από Σαουδική Αραβία και Κατάρ
Η Σαουδική Αραβία καταδίκασε την επίθεση στα δεξαμενόπλοια Wedyan και Al Rekayyat, κάνοντας λόγο για πλήγμα κατά της ασφάλειας της διεθνούς ναυσιπλοΐας και του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.
Παράλληλα, το Κατάρ ανακοίνωσε ότι κάλεσε τον Ιρανό επιτετραμμένο ζητώντας εξηγήσεις για την επίθεση σε πλοίο που συνδέεται με το εμιράτο, ενώ επέδωσε επίσημη νότα διαμαρτυρίας, καλώντας την Τεχεράνη να σταματήσει κάθε ενέργεια που απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ απέρριψε τις κατηγορίες του Κατάρ, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες.
Διεθνής ανησυχία για τα Στενά του Ορμούζ
Η βρετανική υπηρεσία UKMTO γνωστοποίησε ότι την Τρίτη καταγράφηκαν ακόμη δύο επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στην περιοχή, μία με άγνωστου τύπου βλήμα και μία με drone, χωρίς να αποδώσει ευθύνη σε κάποια πλευρά. Όπως διευκρίνισε, δεν υπήρξαν τραυματισμοί ούτε περιβαλλοντική ρύπανση.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ είχε επανεκκινήσει μετά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης, ωστόσο η κατάσταση παρέμενε εύθραυστη. Στα τέλη Ιουνίου είχαν προηγηθεί επιθέσεις σε δύο εμπορικά πλοία, τις οποίες οι ΗΠΑ απέδωσαν στο Ιράν, ακολουθούμενες από αμερικανικούς βομβαρδισμούς και ιρανικά αντίποινα κατά στόχων στον Κόλπο, πριν οι δύο πλευρές συμφωνήσουν στην αναστολή των εχθροπραξιών.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ προειδοποιεί τα πλοία που επιχειρούν να κινηθούν εκτός της διαδρομής που έχει ορίσει κατά μήκος των ιρανικών ακτών.
Η νέα κλιμάκωση σημειώνεται ενώ το Ιράν πραγματοποιεί εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Η σορός του έχει μεταφερθεί στο Ιράκ, όπου θα τελεστούν θρησκευτικές εκδηλώσεις στη Νατζάφ και την Καρμπάλα, δύο από τις ιερότερες πόλεις του σιιτικού Ισλάμ.