Στα πρόθυρα της κατάρρευσης βρίσκεται η προσωρινή εκεχειρία 60 ημερών που είχαν συμφωνήσει τον περασμένο μήνα οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, μετά από ένα νέο, δραματικό κύμα στρατιωτικών αντιποίνων και οικονομικών κυρώσεων που απειλεί να πυροδοτήσει μια γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη.
Η εύθραυστη ανακωχή, η οποία είχε ως στόχο να προσφέρει διπλωματικό χρόνο για τη σταθεροποίηση του Περσικού Κόλπου μετά από τέσσερις μήνες εχθροπραξιών, διαλύθηκε στην πράξη την Τετάρτη.
Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε από επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσα στα οποία ένα καταριανό δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που τυλίχθηκε στις φλόγες από χτύπημα drone, καθώς και ένα υπό σαουδαραβική σημαία πετρελαιοφόρο που υπέστη ζημιές κοντά στο Ομάν.
Αν και η Τεχεράνη αρνήθηκε την εμπλοκή της, προειδοποίησε ότι όποιο πλοίο κινείται στην περιοχή χωρίς δικό της συντονισμό διατρέχει κινδύνους.
Αμερικανικά πλήγματα και ακύρωση των εξαγωγών πετρελαίου
Η απάντηση της Ουάσιγκτον υπήρξε διπλή, συνδυάζοντας τη στρατιωτική ισχύ με τον οικονομικό στραγγαλισμό. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) εξαπέλυσε μαζικά πλήγματα εναντίον περισσότερων από 60 ταχύπλοων σκαφών των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και εναντίον ιρανικών συστημάτων αεράμυνας, παράκτιων εγκαταστάσεων και βάσεων εκτόξευσης πυραύλων και drones.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακάλεσε την προσωρινή άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να πραγματοποιεί περιορισμένες πωλήσεις αργού πετρελαίου, δίνοντας διορία στις διεθνείς εταιρείες μέχρι τα μέσα Ιουλίου να διακόψουν τις συναλλαγές τους με την Τεχεράνη.
Μαζικά αντίποινα του Ιράν σε αμερικανικές βάσεις
Το Ιράν αντέδρασε αμέσως, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές ενέργειες κατάφωρη επιθετικότητα. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης εξαπέλυσαν μπαράζ πυραύλων και drones εναντίον 85 αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, θέτοντας σε συναγερμό τις αεράμυνες των χωρών του Κόλπου.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν η έδρα του 5ου Αμερικανικού Στόλου στο Μπαχρέιν και η αεροπορική βάση Αλί Αλ Σάλεμ στο Κουβέιτ, ενώ οι Ιρανοί υποστήριξαν ότι κατέρριψαν και ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό drone τύπου MQ-9.
Άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Οι αγορές ενέργειας αντέδρασαν σπασμωδικά στις εξελίξεις, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν άμεση άνοδο άνω του 3%. Η νέα κλιμάκωση εξανεμίζει την αισιοδοξία για σταθεροποίηση της τροφοδοσίας, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο καυσίμων και οποιοδήποτε παρατεταμένο κλείσιμο θα προκαλέσει ενεργειακό σοκ.
Διπλωματικό αδιέξοδο
Οι έμμεσες ειρηνευτικές συνομιλίες που διεξάγονταν στο Κατάρ έχουν βρεθεί σε πλήρες τέλμα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος προειδοποιεί με διεύρυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων αν η Τεχεράνη δεν υποχωρήσει, ενώ ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει διάλογος υπό το καθεστώς απειλών.
Πλέον, η προσοχή στρέφεται στις παρασκηνιακές προσπάθειες διεθνών μεσολαβητών, καθώς η Μέση Ανατολή ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί ανάμεσα στην εύθραυστη διπλωματία και έναν ολοκληρωτικό πόλεμο.