Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) κάλεσε την Τουρκία να απελευθερώσει «το συντομότερο δυνατόν» τον Οσμάν Καβαλά, κρίνοντας ότι η καταδίκη του σε ισόβια κάθειρξη δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη.
Παράλληλα, το Δικαστήριο επιδίκασε στον Τούρκο φιλάνθρωπο και εκδότη αποζημίωση άνω των 110.000 ευρώ. Ο Καβαλά βρίσκεται στη φυλακή από τον Οκτώβριο του 2017 και έχει καταδικαστεί για υπόθεση που αφορά φερόμενη απόπειρα ανατροπής της τουρκικής κυβέρνησης.
Η υπόθεσή του έχει εξελιχθεί σε σύμβολο της καταστολής της κοινωνίας των πολιτών στην Τουρκία. Αρχικά είχε κατηγορηθεί για τη στήριξή του στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του 2013, γνωστές ως διαδηλώσεις του Πάρκου Γκεζί. Ο ίδιος έχει αρνηθεί σταθερά όλες τις κατηγορίες.
Το 2020 απαλλάχθηκε από τις αρχικές κατηγορίες, μετά και από προηγούμενη παρέμβαση του ΕΔΔΑ. Ωστόσο, συνελήφθη εκ νέου σχεδόν αμέσως και οδηγήθηκε ξανά ενώπιον της Δικαιοσύνης με νέες κατηγορίες. Το 2022 καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.
Στη νέα απόφασή του, το Δικαστήριο του Στρασβούργου έκρινε ότι η Τουρκία παραβίασε σειρά θεμελιωδών δικαιωμάτων του Καβαλά, μεταξύ άλλων την ελευθερία της έκφρασης και του συνέρχεσθαι, το δικαίωμα στην ελευθερία και το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Παράλληλα, έχει διαπιστωθεί και παραβίαση της απαγόρευσης απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Με πλειοψηφία 15 ψήφων έναντι 2, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η δίωξη, η κράτηση και η καταδίκη του Καβαλά συνδέονταν σε μεγάλο βαθμό με την επιδίωξη να τιμωρηθεί για τον ρόλο του στις κινητοποιήσεις του Γκεζί και για τη δράση του ως υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και να περιοριστεί η δημόσια φωνή του.
Το Δικαστήριο επέκρινε παράλληλα την Άγκυρα για την άρνησή της να συμμορφωθεί με προηγούμενες αποφάσεις που ζητούσαν την αποφυλάκισή του. Όπως επισημαίνεται, η στάση αυτή δεν πλήττει μόνο την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου, αλλά θέτει υπό αμφισβήτηση και τη λειτουργία της συνταγματικής τάξης.
Στην απόφαση υπογραμμίζεται ακόμη ότι οι σοβαρές δυσλειτουργίες που εντοπίστηκαν στη δικαστική διαδικασία επηρέασαν καθοριστικά το δικαίωμα του Καβαλά σε δίκαιη δίκη, καθώς τα προβλήματα που διαπιστώθηκαν συνολικά αλλοίωσαν ουσιαστικά το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάστηκε η υπόθεσή του.