Σημαντική ποιοτική αλλαγή καταγράφεται στις ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές απάτες, με τους επιτήδειους να εγκαταλείπουν τα πρόχειρα μηνύματα και να επιστρατεύουν εξελιγμένες τεχνικές ψυχολογικής πίεσης και τεχνολογίας.
Σύμφωνα με συνεχείς προειδοποιήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, οι δράστες δημιουργούν ένα αίσθημα έντονου επείγοντος, υποδυόμενοι πρόσωπα εμπιστοσύνης —όπως λογιστές, τραπεζικούς υπαλλήλους ή στελέχη δημόσιων οργανισμών— ώστε να παραπλανήσουν τα θύματά τους πριν εκείνα προλάβουν να διασταυρώσουν τις πληροφορίες.
Η απειλή της τεχνητής νοημοσύνης και η «σταθερή αξία» του λογιστή
Παρά το γεγονός ότι οι αναφορές παραμένουν ακόμη περιορισμένες, η ΕΛ.ΑΣ. υπογραμμίζει την εμφάνιση μιας νέας απειλής: τη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης (AI) για τη μίμηση της φωνής συγγενικών προσώπων.
Στο σενάριο αυτό, το θύμα ακούει μια οικεία φωνή να ζητά βοήθεια, ενώ αμέσως μετά παρεμβαίνει ένας ψευδο-αρχή (γιατρός ή αστυνομικός) που αξιώνει χρήματα για μια δήθεν έκτακτη ανάγκη.
Ωστόσο, η πλέον διαδεδομένη μέθοδος παραμένει η προσποίηση του «λογιστή» ή υπαλλήλου φορέων όπως ο ΔΕΔΔΗΕ. Οι απατεώνες εκμεταλλεύονται την οικονομική καθημερινότητα (επιστροφές φόρου, επιδόματα, ρυθμίσεις οφειλών) για να αλιεύσουν κωδικούς e-banking, PIN και στοιχεία καρτών. Χαρακτηριστικές είναι οι υποθέσεις που εξιχνιάστηκαν πρόσφατα:
Στην Άρτα, θύμα πείστηκε από δήθεν λογιστή να δώσει στοιχεία καρτών για λήψη επιδόματος, χάνοντας 2.050 ευρώ.
Στην Αιγιάλεια, δράστες έπεισαν ηλικιωμένους να βγάλουν κοσμήματα και χρήματα έξω από το σπίτι τους με το πρόσχημα της... «καταγραφής από δορυφόρο».
Στη Χαλκίδα εξιχνιάστηκαν υποθέσεις με ψευδείς ιδιότητες λογιστών και τεχνικών του ΔΕΔΔΗΕ.
Παράλληλα, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος εξάρθρωσε σπείρα που είχε στήσει ολόκληρο «τηλεφωνικό κέντρο» αποκομίζοντας όφελος άνω των 1,6 εκατομμυρίων ευρώ.
Από τις τηλεφωνικές κλήσεις στις ψηφιακές παγίδες
Η απάτη μεταφέρεται δυναμικά και στον ψηφιακό κόσμο μέσω phishing. Όπως έδειξε πρόσφατη υπόθεση στη Σάμο, οι δράστες παρεισφρέουν σε πραγματικές συναλλαγές, όπως ηλεκτρονικές αγγελίες πώλησης, στέλνοντας κακόβουλους συνδέσμους (links) που οδηγούν σε πλαστές σελίδες πληρωμών.
Παράλληλα, η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος προειδοποιεί για νέες εκστρατείες παραπλανητικών emails που μιμούνται πιστά την εικόνα επίσημων φορέων, όπως ο e-ΕΦΚΑ, τράπεζες και εταιρείες κοινής ωφέλειας, αντικαθιστώντας τα παλιά, κακογραμμένα μηνύματα με πολύ πιο αληθοφανή σενάρια.
Οδηγίες προστασίας από τις Αρχές
Η Ελληνική Αστυνομία υπενθυμίζει ότι κανένας επίσημος φορέας, τράπεζα ή λογιστής δεν πρόκειται ποτέ να ζητήσει προσωπικούς κωδικούς PIN ή κωδικούς μιας χρήσης (OTP). Οι πολίτες καλούνται:
- Να μην συμπληρώνουν προσωπικά στοιχεία σε φόρμες που αποστέλλονται μέσω SMS, email ή social media.
- Σε περίπτωση ύποπτης κλήσης από συγγενή ή λογιστή, να διακόπτουν αμέσως την επικοινωνία και να καλούν οι ίδιοι στον αριθμό που ήδη γνωρίζουν.
- Για τραπεζικές ειδοποιήσεις, να εισέρχονται στις υπηρεσίες e-banking μόνο πληκτρολογώντας απευθείας τη διεύθυνση ή μέσω της επίσημης εφαρμογής, αποφεύγοντας κάθε σύνδεσμο.