Χωρίς αποζημιώσεις, δικαιοσύνη ή επίσημη αναγνώριση των δεινών τους παραμένουν τα περισσότερα θύματα των δύο δεκαετιών πολέμου στο Αφγανιστάν (2001-2021), σύμφωνα με καταγγελία της Αποστολής του ΟΗΕ στη χώρα (UNAMA). Η έκθεση αναδεικνύει το βαθύ αίσθημα εγκατάλειψης από τη διεθνή κοινότητα που βιώνει ο αφγανικός λαός.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφει η UNAMA από το 2009, περισσότεροι από 40.000 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους και 77.000 τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Τα θύματα προκλήθηκαν από επιθέσεις των Ταλιμπάν και του Ισλαμικού Κράτους, καθώς και από στρατιωτικές επιχειρήσεις των αφγανικών ενόπλων δυνάμεων και του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ.
Η συντριπτική πλειονότητα των επιζώντων αντιμετωπίζει σοβαρά και μακροχρόνια ψυχολογικά τραύματα, ενώ οι προσπάθειές τους να βρουν δικαίωση έχουν προσκρούσει σε τοίχο.
Η έκθεση ασκεί οξεία κριτική σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, σημειώνοντας ότι η ειρηνευτική συμφωνία ΗΠΑ-Ταλιμπάν το 2020 παρέκαμψε πλήρως τα δικαιώματα των θυμάτων, την ώρα που οι διεθνείς έρευνες για εγκλήματα πολέμου παραμένουν περιορισμένες ή καθυστερούν χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, μετά την κατάληψη της εξουσίας το 2021, το καθεστώς των Ταλιμπάν υιοθέτησε νόμο περί αμνηστίας, αποφεύγοντας οποιαδήποτε δίωξη για παραβιάσεις του ανθρωπιστικού δικαίου και προτρέποντας τις τοπικές κοινωνίες απλώς να προσπεράσουν το παρελθόν.
Ο ΟΗΕ και διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν ότι η ατιμωρησία και η συστηματική παράβλεψη των εγκλημάτων πολέμου κινδυνεύουν να τροφοδοτήσουν νέους κύκλους βίας στο μέλλον.
Για το λόγο αυτό, ο οργανισμός απευθύνει έκκληση προς τα κράτη που συμμετείχαν στον στρατιωτικό συνασπισμό να διενεργήσουν ανεξάρτητες έρευνες, ενώ ζητά από τις ντε φάκτο αρχές των Ταλιμπάν τη δημιουργία μηχανισμών αναζήτησης της αλήθειας και την ουσιαστική οικονομική και ιατρική στήριξη των πληγέντων.