Δεκάδες χιλιάδες πολίτες από φτωχές χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής βρίσκονται παγιδευμένοι στα μέτωπα του πολέμου στην Ουκρανία.
Με δόλωμα την υπόσχεση για μια καλύτερη ζωή, υψηλές αμοιβές ή εργασία σε υποστηρικτικά πόστα (όπως μάγειρες, οδηγοί και μηχανικοί), η Μόσχα έχει στήσει έναν μηχανισμό παραπλάνησης που μετατρέπει ανυποψίαστους ανθρώπους σε στρατιώτες.
Η μέθοδος της εξαπάτησης και τα ακατάληπτα συμβόλαια
Μέσω μεσιτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ενδιαφερόμενοι προσελκύονται με υποσχέσεις για απασχόληση εκτός επιχειρησιακής δράσης και ταχεία απόκτηση ρωσικής υπηκοότητας.
Ωστόσο, κατά την άφιξή τους στη Ρωσία, καλούνται να υπογράψουν συμβάσεις αόριστης διάρκειας, συνταγμένες αποκλειστικά στα ρωσικά — γλώσσα την οποία οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν.
Χαρακτηριστικές είναι οι μαρτυρίες Καμερούνιων αιχμαλώτων σε ουκρανικές φυλακές, οι οποίοι περιγράφουν πως υπέγραψαν έγγραφα χωρίς να γνωρίζουν το περιεχόμενό τους, για να βρεθούν λίγες εβδομάδες μετά στην πρώτη γραμμή του πυρός, βλέποντας τις μονάδες τους να αποδεκατίζονται.
Παρόμοιες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί με οδηγό από την Ιορδανία και εργάτες από το Περού, ενώ πολιτικό σάλο προκάλεσε η εμπλοκή της κόρης του πρώην προέδρου της Νότιας Αφρικής, Ντουντουζίλε Ζούμα-Σαμπούντα, σε κύκλωμα παραπλάνησης συμπατριωτών της.
Αριθμοί και σύνθεση της «πολυεθνικής» δύναμης
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ουκρανικών αρχών, η συνολική παρουσία των ξένων μαχητών υπολογίζεται σε περίπου 28.400 άτομα από 136 διαφορετικές χώρες. Το μωσαϊκό αυτό απαρτίζεται από θύματα εξαπάτησης, μισθοφόρους, αλλά και ιδεολογικά παρακινούμενους ακτιβιστές της αντιδυτικής Ακροδεξιάς και της Ακροαριστεράς.
Έχουν ήδη καταγραφεί 3.589 επιβεβαιωμένοι νεκροί από 40 χώρες, με το Κίεβο να εκτιμά ότι οι πραγματικές απώλειες είναι κατά 25% έως 30% υψηλότερες. Παράλληλα, στις δυνάμεις αυτές δεν περιλαμβάνονται περίπου 14.000 στρατιώτες από τη Βόρεια Κορέα, οι οποίοι εντάχθηκαν στο μέτωπο στο πλαίσιο της διμερούς συμφωνίας αμυντικής συνδρομής που υπέγραψαν Μόσχα και Πιονγιάνγκ.
Αδιέξοδο για τους αιχμαλώτους εν μέσω διπλωματικών διεργασιών
Για τους ξένους αιχμαλώτους, η επιστροφή στην πατρίδα φαντάζει μακρινή, καθώς η Μόσχα δεν τους περιλαμβάνει στις προτεραιότητες των λιστών ανταλλαγής.
Αν και οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται —με αναφορές για νέα δυναμική και προσφορές μεσολάβησης από χώρες όπως η Ινδία— οι εγκλωβισμένοι στρατιώτες παραμένουν σε καθεστώς αναμονής, εκφράζοντας την μεταμέλειά τους για την απόφαση που τους στέρησε την ελευθερία.