Σε σημαντική αναθεώρηση των οικονομικών της προβλέψεων προχωρά η Τουρκία, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους δυσκολεύουν την προσπάθεια της Άγκυρας να περιορίσει τον πληθωρισμό.
Το νέο μεσοπρόθεσμο οικονομικό πρόγραμμα έως το 2029 προβλέπει ανάπτυξη 3,3% για το 2026, έναντι 3,8% που εκτιμούσε προηγουμένως η κυβέρνηση, ενώ για το 2027 ο στόχος περιορίζεται στο 4,2% από 4,3%.
Η μεγαλύτερη αλλαγή, ωστόσο, αφορά τον πληθωρισμό. Η Άγκυρα αναθεώρησε δραστικά προς τα πάνω τον στόχο για το τέλος του 2027, στο 21% από 9% που προέβλεπε προηγουμένως. Το ποσοστό είναι επίσης σημαντικά υψηλότερο από την πρόβλεψη της τουρκικής κεντρικής τράπεζας για 15%.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Φατίχ Καραχάν, απέδωσε την απόκλιση στις επιπτώσεις της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία, όπως ανέφερε, εξελίχθηκε με μεγαλύτερη ένταση από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 31,5%, με την τουρκική νομισματική αρχή να επιδιώκει να τον περιορίσει κάτω από το 30% έως το τέλος του 2026.
Φρένο στις μειώσεις επιτοκίων
Η γεωπολιτική κρίση έχει επηρεάσει άμεσα και τη νομισματική πολιτική της Άγκυρας. Η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενίσχυσε εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζοντας τα περιθώρια για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων.
Τον Αύγουστο η κεντρική τράπεζα επανέφερε τη χρηματοδότηση στο βασικό επιτόκιο του 37%, ενώ οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες παραμένουν αυστηρές.
Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ υποστηρίζει ότι, παρά την επιμονή του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα, η κατάσταση παραμένει διαχειρίσιμη, δεδομένων των διεθνών πιέσεων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αναμένει διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3,5% του ΑΕΠ το 2027, από 3,1% που προέβλεπε προηγουμένως.
Ο αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ τόνισε ότι βασικός στόχος παραμένει η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ανάπτυξη.
Στο βάθος το εκλογικό σενάριο
Οι οικονομικές αναθεωρήσεις αποκτούν επιπλέον πολιτικό βάρος, καθώς στην Τουρκία έχει ανοίξει η συζήτηση για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Οι προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2028, με την κυβέρνηση να δηλώνει ότι το νέο οικονομικό πρόγραμμα βασίζεται στο υφιστάμενο εκλογικό χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, αναλυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες ακόμη και στα τέλη του 2027.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέα υποψηφιότητά του, παρά τον συνταγματικό περιορισμό των προεδρικών θητειών.
Για τις αγορές, οι νέες προβλέψεις της Άγκυρας αποτελούν ένδειξη των αυξανόμενων πιέσεων που αντιμετωπίζει η τουρκική οικονομία: υψηλός πληθωρισμός, ακριβή ενέργεια, αυστηρή νομισματική πολιτική και επιβράδυνση της ανάπτυξης συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο σκηνικό, ενώ το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών προσθέτει μια ακόμη μεταβλητή στην εξίσωση