Οι εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ σηματοδοτούν μια σημαντική πολιτική μετατόπιση στη Γερμανία, καθώς το ακροδεξιό AfD καταγράφει ιστορική επίδοση και αναδεικνύεται σε πρώτη δύναμη, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία για να κυβερνήσει μόνο του.
Με ποσοστό που κινείται περίπου στο 44%, το AfD του Ούλριχ Ζίγκμουντ σχεδόν διπλασιάζει τη δύναμή του και βρίσκεται μια ανάσα από την κατάκτηση της πλειοψηφίας των 83 εδρών της τοπικής Βουλής. Αντίθετα, το CDU υφίσταται βαριά ήττα, περιοριζόμενο περίπου στο 18%, σε μία από τις χειρότερες επιδόσεις του.
Στην τρίτη θέση ακολουθεί το SPD με περίπου 9%, ενώ Die Linke και Πράσινοι κινούνται κοντά στο ίδιο επίπεδο. Καθοριστικός παράγοντας για τον τελικό συσχετισμό δυνάμεων αποδεικνύεται το BSW της Σάρα Βάγκενκνεχτ, το οποίο κινείται οριακά πάνω από το εκλογικό όριο του 5%.
Το AfD κέρδισε την κάλπη, όχι όμως και την αυτοδυναμία
Με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις, το AfD αναμένεται να καταλάβει περίπου 39 από τις 83 έδρες, ενώ για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42. Επομένως, παρά τον εκλογικό θρίαμβο, το κόμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με το δύσκολο ερώτημα της επόμενης ημέρας: πώς θα σχηματίσει κυβέρνηση.
Ο επικεφαλής του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, εμφανίστηκε έτοιμος να συνομιλήσει με όποια πολιτική δύναμη αποδέχεται βασικές θέσεις του προγράμματός του. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι σε ζητήματα όπως η μετανάστευση και η εσωτερική ασφάλεια δεν πρόκειται να υπάρξουν υποχωρήσεις.
Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η Αλίς Βάιντελ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με το CDU, ενώ ο Τίμο Χρουπάλα υποστήριξε ότι το κόμμα θα μπορούσε να εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας.
Το BSW κρατά το «κλειδί»
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η επίδοση του BSW. Αν το κόμμα περάσει οριακά το όριο του 5%, καταλαμβάνοντας περίπου τέσσερις έδρες, το AfD χάνει την ευκαιρία να αποκτήσει αυτοδυναμία. Αντίθετα, εάν μείνει εκτός Βουλής, η ανακατανομή των εδρών μπορεί να δώσει στο AfD την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Η υποψήφια του BSW, Κριστίνα Βίτιχ, δεν απέκλεισε πάντως τη συνεργασία με το AfD σε συγκεκριμένα ζητήματα, όπως η ενέργεια. Παράλληλα, υποστήριξε ότι θα ήταν αντιδημοκρατικό να αγνοηθεί πλήρως το πρώτο κόμμα στη διαμόρφωση της νέας κυβέρνησης, αποκλείοντας ωστόσο την πρωθυπουργία τόσο του Ζίγκμουντ όσο και του απερχόμενου πρωθυπουργού του CDU, Σβεν Σούλτσε.
Την ίδια ώρα, τα υπόλοιπα κόμματα καλούνται να αναζητήσουν μια κοινή λύση ώστε να αποτραπεί η ανάληψη της πρωθυπουργίας από το AfD. Η Αριστερά εμφανίζεται ακόμη και διατεθειμένη να στηρίξει υποψήφιο του CDU, ενώ SPD και Πράσινοι εξετάζουν τα περιθώρια συγκρότησης μιας εναλλακτικής πλειοψηφίας.
Στο τραπέζι ακόμη και κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα
Εφόσον το AfD δεν αποκτήσει αυτοδυναμία, το CDU θα μπορούσε να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Σβεν Σούλτσε, με τη συμμετοχή του SPD και των Πρασίνων και ενδεχόμενη ανοχή της Αριστεράς.
Ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο προσκρούει στη διαχρονική απαγόρευση συνεργασίας του CDU με την Αριστερά, που απορρέει από την απόφαση ασυμβίβαστου του 2018.
Έτσι, η Σαξονία-Άνχαλτ βρίσκεται μπροστά σε ένα σύνθετο πολιτικό παζλ: το AfD πέτυχε μια πρωτοφανή εκλογική επικράτηση, αλλά η αριθμητική της Βουλής ενδέχεται να του στερήσει την εξουσία. Το αποτέλεσμα, πάντως, αποτελεί ισχυρό μήνυμα για τη γερμανική πολιτική σκηνή και αναμένεται να προκαλέσει νέες συζητήσεις για τη θέση της Ακροδεξιάς στο πολιτικό σύστημα της χώρας.