Η Ευρώπη συμφώνησε τελικά να αποδεσμεύσει σημαντικές ποσότητες ντίζελ από τα στρατηγικά της αποθέματα, έπειτα από ημέρες έντονης πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ και την απειλή ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν ή ακόμη και να απαγορεύσουν τις εξαγωγές του καυσίμου.
Όπως αναφέρει σε άρθρο του το CNN, η αμερικανική πίεση άφησε περιορισμένα περιθώρια στην Ευρώπη, η οποία εξαρτάται από τις εισαγωγές ντίζελ, ενώ η διεθνής προσφορά παραμένει ήδη πιεσμένη λόγω των πολεμικών συγκρούσεων και των περιορισμών στις εξαγωγές από άλλους μεγάλους προμηθευτές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η Ευρώπη συμφώνησε να αποδεσμεύσει «τεράστιες ποσότητες από τα πλούσια αποθέματά της σε ντίζελ», προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά και να περιοριστεί η μεγάλη άνοδος των τιμών.
«Η διαδικασία θα ξεκινήσει άμεσα», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ είχε συνομιλήσει την Πέμπτη με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και την Παρασκευή με τους ηγέτες της G7, επιδιώκοντας συμφωνία για την αποδέσμευση των αποθεμάτων.
Η εξέλιξη ήρθε μετά από ένα σαφές μήνυμα της Ουάσινγκτον: εάν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν χρησιμοποιούσαν τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης σε ντίζελ, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν τις δικές τους εξαγωγές του καυσίμου.
Όπως σχολιάζει το CNN, το αμερικανικό τελεσίγραφο αποτέλεσε σημαντική κλιμάκωση της πίεσης προς την Ευρώπη, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να μειώσει τις υψηλές τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
G7: 100 εκατ. βαρέλια στην αγορά μέσα σε τέσσερις μήνες
Μετά την τηλεδιάσκεψη των ηγετών της G7, υπό τη γαλλική προεδρία, ανακοινώθηκε ότι οι χώρες της Ομάδας των Επτά και οι εταίροι τους θα προχωρήσουν σε συντονισμένη αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων σε διάστημα τεσσάρων μηνών.
Η διαδικασία ξεκινά άμεσα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ντίζελ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της G7, προβλέπεται «σημαντική αποδέσμευση ντίζελ κατά τις πρώτες 20 ημέρες από τα μέλη και τους εταίρους της G7».
Η Γαλλία ανακοίνωσε τη συμφωνία μετά την τηλεδιάσκεψη, ενώ ο Μακρόν είχε προηγουμένως συζητήσει το ζήτημα με τον Τραμπ.
Η συμφωνία ουσιαστικά αποκλιμακώνει, τουλάχιστον προς το παρόν, την αντιπαράθεση που είχε δημιουργηθεί μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων γύρω από τα στρατηγικά αποθέματα και τις αμερικανικές εξαγωγές.
Γιατί η αμερικανική απειλή πίεσε τόσο την Ευρώπη
Το CNN επισημαίνει ότι μια απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην ευρωπαϊκή αγορά.
Οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο εξαγωγέα ντίζελ στον κόσμο, ενώ η Ευρώπη είναι καθαρός εισαγωγέας. Κατά συνέπεια, ένας αμερικανικός περιορισμός θα αφαιρούσε σημαντικές ποσότητες από μια διεθνή αγορά στην οποία η προσφορά είναι ήδη περιορισμένη.
«Οι ΗΠΑ αποτελούν τόσο σημαντικό προμηθευτή ντίζελ στη διεθνή αγορά, που οποιαδήποτε απαγόρευση των εξαγωγών θα οδηγούσε τις χώρες να “παλεύουν για ό,τι απομένει”», δήλωσε στο CNN ο Ρίτσαρντ Μπρόνζ, συνιδρυτής της Energy Aspects.
Υπό αυτές τις συνθήκες, σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού δικτύου, η Ευρώπη είχε περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης απέναντι στην πίεση της Ουάσινγκτον.
Τόσο ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ όσο και ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ είχαν καλέσει μέσα στην εβδομάδα τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αποδεσμεύσουν ντίζελ.
«Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να απελευθερωθούν συντονισμένα αποθέματα ντίζελ, καθώς ξεκινά η περίοδος της συγκομιδής και πλησιάζει ο χειμώνας, όταν αυξάνεται η ζήτηση για πετρέλαιο θέρμανσης. Πρέπει να διοχετεύσουμε περισσότερο ντίζελ στην αγορά», δήλωσε ο Ράιτ στο Fox News.
Η ενεργειακή κρίση περιορίζει τις εναλλακτικές πηγές
Το πρόβλημα για την Ευρώπη γίνεται μεγαλύτερο επειδή η αμερικανική πίεση εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν περιοριστεί και άλλες πηγές εφοδιασμού.
Όπως σημειώνει το CNN, ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον όγδοο μήνα, έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή.
Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει μέχρι στιγμής σοβαρή φυσική έλλειψη ντίζελ, ωστόσο οι διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά έχουν περιοριστεί και οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία έχει παρατείνει έως τα τέλη Οκτωβρίου την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, μετά τις επιθέσεις ουκρανικών drones εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μπρόνζ, πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλούν οι ενδείξεις ότι η Κίνα ενδέχεται να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων.
Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς του ντίζελ έχουν ήδη υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange που επικαλείται το CNN.
Η πίεση των τιμών στις ΗΠΑ
Η επιμονή της κυβέρνησης Τραμπ για ευρωπαϊκή αποδέσμευση αποθεμάτων συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη αύξηση των τιμών στην αμερικανική αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία της AAA, οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ αυξήθηκαν απότομα μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν και τον Σεπτέμβριο ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 6 δολάρια το γαλόνι.
Την Παρασκευή, η μέση τιμή είχε φτάσει στα 6,40 δολάρια το γαλόνι.
Μετά την είδηση για τη συντονισμένη αποδέσμευση των αποθεμάτων, οι τιμές υποχώρησαν κατά 5%, καθώς οι αγορές αντέδρασαν στην προοπτική αύξησης της διαθέσιμης προσφοράς.
Το ντίζελ έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικονομική δραστηριότητα, καθώς χρησιμοποιείται στα φορτηγά, στα αγροτικά μηχανήματα, στα εμπορευματικά τρένα και σε μεγάλο μέρος των επαγγελματικών μεταφορών.
Ο κίνδυνος που αναλαμβάνει τώρα η Ευρώπη
Η ευρωπαϊκή υποχώρηση απέναντι στην αμερικανική πίεση αντιμετωπίζει το άμεσο πρόβλημα της προσφοράς, δημιουργεί όμως έναν διαφορετικό κίνδυνο για τους επόμενους μήνες.
Όπως επισημαίνει το CNN, η Ευρώπη καλείται τώρα να χρησιμοποιήσει μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων της ενώ οι αιτίες που προκάλεσαν τη διεθνή ενεργειακή αναταραχή εξακολουθούν να υφίστανται.
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, δεν καθορίζει πώς ακριβώς πρέπει να κατανέμονται αυτά τα αποθέματα μεταξύ αργού πετρελαίου, ντίζελ, καυσίμων αεροσκαφών, κηροζίνης και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων.
Το πρόβλημα είναι ότι τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν μια προσωρινή διαταραχή, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν επ' αόριστον τις κανονικές ροές εφοδιασμού.
Ο Ματ Στάνλεϊ, στέλεχος της Kpler, επισήμανε στο CNN ότι, εάν η υποκείμενη διαταραχή συνεχιστεί, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να αντλούν συνεχώς από τα αποθέματά τους χωρίς να κινδυνεύσουν τελικά να δημιουργήσουν ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα εφοδιασμού.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πλησιάζει ο χειμώνας και αυξάνεται η ζήτηση για πετρέλαιο θέρμανσης.
Είχε προηγηθεί η ιστορική αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών
Η νέα συμφωνία έρχεται μόλις λίγους μήνες μετά τη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στρατηγικών πετρελαϊκών αποθεμάτων στην ιστορία.
Τον Μάρτιο, τα κράτη-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας συμφώνησαν να διαθέσουν συνολικά 400 εκατ. βαρέλια πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά ως απάντηση στις αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον υποστήριξε τις τελευταίες ημέρες ότι η Ευρώπη δεν είχε εκπληρώσει πλήρως τις δεσμεύσεις της, αυξάνοντας την πίεση για νέα αποδέσμευση.
Η νέα συμφωνία της G7 δίνει έτσι μια άμεση απάντηση στην αμερικανική απαίτηση και μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση στις αγορές. Ταυτόχρονα, όπως προκύπτει από την ανάλυση του CNN, μεταφέρει το βάρος του προβλήματος στους επόμενους μήνες: εάν οι διεθνείς διαταραχές στον εφοδιασμό συνεχιστούν, η Ευρώπη θα έχει ήδη χρησιμοποιήσει μέρος του στρατηγικού αποθέματος που προορίζεται ακριβώς για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων.