Η απόφαση του Ισραήλ να αναγνωρίσει επίσημα τη Σομαλιλάνδη τον Ιανουάριο του 2026 -μια κίνηση που καταδικάστηκε σχεδόν ομόφωνα από τον αραβικό και ισλαμικό κόσμο- παρουσιάστηκε αρχικά ως μια στρατηγική ευκαιρία για το Τελ Αβίβ ώστε να αποκτήσει βάση εξόρμησης στην Ερυθρά Θάλασσα κατά των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.
Ωστόσο, πίσω από αυτή τη διπλωματική συμφωνία κρύβεται ένας πολύ πιο επικίνδυνος γεωπολιτικός ανταγωνισμός: η ευθεία σύγκρουση συμφερόντων του Ισραήλ με την Τουρκία, μια υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη και σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
Το αίτημα για αεράμυνα και ο φόβος της Άγκυρας
Αξιωματούχοι και αναλυτές στη Χαργκέισα, την πρωτεύουσα της αυτοανακηρυγμένης δημοκρατίας της Σομαλιλάνδης, αποκαλύπτουν ότι το κύριο κίνητρό τους για την προσέγγιση με το Ισραήλ ήταν η ανάγκη να δημιουργηθεί ένα αντίβαρο στη ραγδαία αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη γειτονική Σομαλία.
Η ηγεσία της Σομαλιλάνδης ζητά επιτακτικά από το Ισραήλ την προμήθεια εξελιγμένων συστημάτων αεράμυνας. Ο λόγος είναι η συστηματική στρατιωτική ενίσχυση της Mogadishu από την Άγκυρα, η οποία περιλαμβάνει σταθμευμένα μαχητικά F-16, επιθετικά ελικόπτερα ATAK και μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB2 Bayraktar, καθώς και πλάνα για τη δημιουργία τουρκικής βάσης drones.
Η Χαργκέισα εκτιμά ότι η Σομαλία, έχοντας τη στρατιωτική κάλυψη της Τουρκίας, ενδέχεται να επιχειρήσει στρατιωτική εισβολή για την αμφισβήτηση της "ανεξαρτησίας" της.
Το πλέγμα των περιφερειακών συμμαχιών
Η αντιπαράθεση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο και πολύπλοκο πλέγμα συμμαχιών που αναδιαμορφώνει την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας:
Ο Άξονας Σομαλιλάνδης - Ισραήλ - ΗΑΕ: Η Σομαλιλάνδη διατηρεί στενούς δεσμούς με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία επενδύουν στο στρατηγικό λιμάνι της Μπερμπέρα. Η συμμαχία των Εμιράτων με το Ισραήλ καθιστά τη Σομαλιλάνδη φυσικό εταίρο για το Τελ Αβίβ.
Ο Άξονας Τουρκίας - Σομαλίας: Η Τουρκία αποτελεί τον πιο ισχυρό εξωτερικό υποστηρικτή της Σομαλίας από το 2011. Διατηρεί στη Mogadishu τη μεγαλύτερη στρατιωτική της βάση στο εξωτερικό, ενώ το 2024 υπέγραψε 10ετές αμυντικό σύμφωνο για την προστασία των χωρικών υδάτων της Σομαλίας —περιοχή που η Σομαλιλάνδη θεωρεί δική της επικράτεια. Παράλληλα, η Άγκυρα διατηρεί αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Οι στάσεις απέναντι στους Χούθι
Παρά τις προσδοκίες του Ισραήλ για χρήση της ακτογραμμής της Σομαλιλάνδης εναντίον των Χούθι, η ηγεσία της Χαργκέισα κρατά διαφορετική στάση.
Αξιωματούχοι του υπουργείου Εξωτερικών της Σομαλιλάνδης ξεκαθαρίζουν ότι δεν θεωρούν τους Χούθι τρομοκράτες (σε αντίθεση με την al-Shabab) και τάσσονται υπέρ του διαλόγου και όχι της πολεμικής σύγκρουσης στην Υεμένη, αναδεικνύοντας ότι ο μοναδικός τους πραγματικός αντίπαλος είναι η τουρκική επιρροή.
Ο κίνδυνος ενός πολέμου δι' αντιπροσώπων
Η ιστορία του Κέρατος της Αφρικής είναι γεμάτη από παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων. Όπως συνέβη κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, η περιοχή κινδυνεύει εκ νέου να μετατραπεί σε πεδίο μάχης μεγάλων περιφερειακών δυνάμεων.
Για τη Σομαλιλάνδη, η πρόσκληση του Ισραήλ αποτελεί μια στρατηγική κίνηση υψηλού ρίσκου: ενώ παρέχει πιθανή αμυντική κάλυψη απέναντι στην Τουρκία και τη Σομαλία, ταυτόχρονα την καθιστά άμεσο στόχο σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.