Μια πρωτοφανής υπόθεση πολιτικής επικοινωνίας εξελίσσεται στην Αλβανία, όπου ο φυλακισμένος δήμαρχος των Τιράνων, Εριόν Βελιάι, συνεχίζει να απευθύνεται στους δημότες του μέσα από το κελί του με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο 46χρονος πολιτικός, που βρίσκεται υπό κρατική ομηρία στο Δυρράχιο από τις αρχές του 2025 κατηγορούμενος για οικονομικά εγκλήματα και διαφθορά —κατηγορίες τις οποίες αρνείται—, δημοσίευσε στον επίσημο λογαριασμό του στο Instagram ένα βίντεο που δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου με AI.
Στο ψηφιακό αυτό μήνυμα, το avatar του Βελιάι εμφανίζεται μπροστά από την αλβανική σημαία, απαριθμώντας τα επιτεύγματα της θητείας του και επαναλαμβάνοντας τη δέσμευσή του για δωρεάν σχολικά γεύματα στα παιδιά της πρωτεύουσας.
Παρά τη φυλάκισή του, ο ίδιος παραμένει ο επίσημος δήμαρχος Τιράνων έως τις εκλογές του πρώτου εξαμήνου του 2027, καθώς οι έκτακτες εκλογές που είχαν προκηρυχθεί ακυρώθηκαν από το Συνταγματικό Δικαστήριο.
Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε μια αυξανόμενη τάση παγκοσμίως, όπου έκπτωτοι ή περιορισμένοι πολιτικοί επιστρατεύουν την τεχνολογία deepfake για να διατηρήσουν την πολιτική τους παρουσία.
Αντίστοιχα παραδείγματα αποτελούν ο πρώην πρωθυπουργός του Πακιστάν, Ιμράν Χαν, που χρησιμοποίησε κλώνο AI για προεκλογική ομιλία μέσα από τη φυλακή το 2023, αλλά και ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρου, του οποίου το avatar εμφανίστηκε στην εκστρατεία του γιου του ενώ ο ίδιος βρισκόταν σε κατ' οίκον περιορισμό.
Η Αλβανία πάντως δεν είναι πρωτάρα στην πειραματική χρήση της AI στην πολιτική σκηνή. Το φθινόπωρο του 2025, ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα είχε παρουσιάσει τη «Diella», την πρώτη εικονική υπουργό στον κόσμο με αρμοδιότητα την πάταξη της διαφθοράς στις δημόσιες συμβάσεις.
Ωστόσο, το εγχείρημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων λίγους μήνες αργότερα, όταν η γυναίκα που δάνεισε τη μορφή και τη φωνή της διαμαρτυρήθηκε δημόσια για τη χρήση της εικόνας της.