Την επιβολή μορατόριουμ στις εχθροπραξίες στη Μαύρη Θάλασσα προτείνει η Βουλγαρία, ζητώντας παράλληλα επείγουσες διαβουλεύσεις με τη Ρουμανία και την Τουρκία για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, μετά τις επιθέσεις με drones εναντίον δύο πλοίων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της χώρας.
Οι προτάσεις ανακοινώθηκαν την Τετάρτη (7 Οκτωβρίου) από την πρόεδρο της Βουλγαρίας, Ιλιάνα Γιότοβα, μετά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλευτικού Συμβουλίου Ασφαλείας, η οποία διήρκεσε περίπου πέντε ώρες.
Σύμφωνα με το βουλγαρικό μέσο Novinite, στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρέθηκαν οι αυξανόμενες απειλές για τη ναυσιπλοΐα και τις στρατηγικές υποδομές της χώρας, εξαιτίας της συνέχισης του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Στη συνεδρίαση συμμετείχαν ο πρωθυπουργός, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, υπουργοί, επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφαλείας, εκπρόσωποι της στρατιωτικής ηγεσίας και των κοινοβουλευτικών ομάδων.
Διαβουλεύσεις με Τουρκία και Ρουμανία – Πρόταση για μορατόριουμ
Μία από τις βασικές αποφάσεις αφορά την έναρξη επειγουσών διαβουλεύσεων με τη Ρουμανία και την Τουρκία, με στόχο τον συντονισμό των μέτρων προστασίας των εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα.
Παράλληλα, η Σόφια επιδιώκει την έναρξη διαπραγματεύσεων με όλα τα παράκτια κράτη —τη Ρουμανία, την Τουρκία, τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Γεωργία— για την επίτευξη συμφωνίας παύσης των θαλάσσιων εχθροπραξιών.
«Η Βουλγαρία πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των παράκτιων κρατών της Μαύρης Θάλασσας σχετικά με ένα μορατόριουμ στις εχθροπραξίες και τη μετατροπή της περιοχής σε κοινή ζώνη ασφαλείας», δήλωσε η Ιλιάνα Γιότοβα.
Η Βουλγάρα πρόεδρος υπογράμμισε ότι η κατάπαυση του πυρός και η αξιοποίηση των διπλωματικών διαύλων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της περιφερειακής ασφάλειας.
«Η μεγαλύτερη εγγύηση για την ασφάλειά μας είναι η άμεση κατάπαυση του πυρός και η χρήση όλων των πολιτικών και διπλωματικών διαύλων για την επίτευξη ειρήνης», ανέφερε.
Ενίσχυση της άμυνας κατά των drones με τη συνδρομή του ΝΑΤΟ
Οι βουλγαρικές αρχές εκφράζουν ανησυχία για την αυξανόμενη χρήση εναέριων και θαλάσσιων μη επανδρωμένων συστημάτων, τα οποία θεωρούν απειλή για την εμπορική ναυτιλία και τις στρατηγικές υποδομές.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού των βουλγαρικών ενόπλων δυνάμεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην προμήθεια συστημάτων εντοπισμού και εξουδετέρωσης drones.
Η Σόφια εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να ζητήσει πρόσθετη συνδρομή από το ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της αεροπορικής και θαλάσσιας επιτήρησης, της παράκτιας άμυνας και των δυνατοτήτων αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
«Υπάρχει πιθανότητα να ζητήσουμε αυξημένη συμβολή από τους Συμμάχους στην ασφάλεια της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη πρόσθετων μέσων αεροπορικής και θαλάσσιας επιτήρησης και την ενίσχυση των παράκτιων και αντι-drones αμυντικών συστημάτων», εξήγησε η Γιότοβα.
Κατά τη συνεδρίαση εξετάστηκε και το ενδεχόμενο προσφυγής στο Άρθρο 4 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, το οποίο προβλέπει διαβουλεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών όταν κάποιο από αυτά θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του.
Ωστόσο, οι συμμετέχοντες έκριναν ότι η ενεργοποίηση του συγκεκριμένου μηχανισμού δεν θα προσέφερε, προς το παρόν, πρόσθετα μέτρα προστασίας.
Ζητείται και ευρωπαϊκή παρέμβαση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Η Βουλγαρία επιδιώκει παράλληλα την ενεργότερη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαμόρφωση μηχανισμού που θα εγγυάται την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται περιλαμβάνεται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών συστημάτων δορυφορικής επιτήρησης, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές απειλές για τα εμπορικά πλοία και τις θαλάσσιες υποδομές.
Βυθίστηκε πλοίο με σημαία Τόγκο – Αγνοείται η τύχη του πληρώματος
Η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας πραγματοποιήθηκε μετά τις επιθέσεις της Τρίτης (6 Οκτωβρίου) σε δύο εμπορικά πλοία που βρίσκονταν στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας, σε απόσταση περίπου 130 έως 150 χιλιομέτρων από τις ακτές.
Το πρώτο πλοίο, υπό σημαία Τόγκο, υπέστη σοβαρές ζημιές και βυθίστηκε μέσα σε μόλις τρία λεπτά.
Κατά τις επιχειρήσεις έρευνας εντοπίστηκαν κοντά στο σημείο του ναυαγίου μία αναποδογυρισμένη λέμβος, τρεις σωσίβιες λέμβοι και σωσίβια, χωρίς ωστόσο να βρεθούν επιζώντες.
Η τύχη των μελών του πληρώματος παραμένει άγνωστη, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες.
Φωτιά στο δεύτερο πλοίο – Δύο σοβαρά τραυματίες
Το δεύτερο εμπορικό πλοίο, υπό σημαία Παλάου, τυλίχθηκε στις φλόγες μετά την επίθεση.
Και τα 18 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν, ωστόσο δύο ναυτικοί τραυματίστηκαν σοβαρά.
Ένας Ινδός υπήκοος μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο της Βάρνας με πολλαπλά εγκαύματα, ενώ ο Τούρκος πλοίαρχος δέχθηκε ιατρική περίθαλψη για εκτεταμένα τραύματα.
Στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης συμμετείχαν το Βουλγαρικό Πολεμικό Ναυτικό και η Πολεμική Αεροπορία, με τη συνδρομή ελικοπτέρων και ενός αεροσκάφους Su-25.
Άγνωστη παραμένει η προέλευση των drones
Οι βουλγαρικές αρχές δεν είχαν προσδιορίσει με βεβαιότητα, μέχρι τη συνεδρίαση της 7ης Οκτωβρίου, από πού προήλθαν τα drones που χρησιμοποιήθηκαν στις επιθέσεις.
Ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ δήλωσε ότι η Βουλγαρία θα αποστείλει διπλωματική διακοίνωση στο υπεύθυνο κράτος, εφόσον από την έρευνα προκύψει ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα προέρχονταν από τη Ρωσία ή την Ουκρανία.
Η Σόφια επιδιώκει πλέον να συνδυάσει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για παύση των εχθροπραξιών με την ενίσχυση των μέτρων επιτήρησης και προστασίας της ναυτιλίας, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας επεκτείνονται στις θαλάσσιες μεταφορές της Μαύρης Θάλασσας.