Η Ρωσία κλιμακώνει τις αεροπορικές επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων, με δεκάδες νεκρούς αμάχους μέσα σε δύο ημέρες, την ώρα που ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών προειδοποιεί ότι ο πόλεμος έχει περιέλθει σε επικίνδυνο αδιέξοδο.
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται η εξάντληση των ουκρανικών αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων και οι καθυστερήσεις στη δυτική στρατιωτική βοήθεια, καθώς οι Ουκρανοί προετοιμάζονται για έναν χειμώνα που ενδέχεται να είναι ο δυσκολότερος από την έναρξη του πολέμου, πριν από τεσσεράμισι χρόνια.
«Η προστασία από όλα αυτά αποτελεί την υπ' αριθμόν ένα προτεραιότητα για εμένα και την Ουκρανία», δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι οι αποτυχίες των ρωσικών δυνάμεων στο ανατολικό μέτωπο ωθούν το Κρεμλίνο να διαθέτει ολοένα περισσότερους πόρους στις αεροπορικές επιθέσεις.
Πρόοδος της Ουκρανίας στο πεδίο
Στο χερσαίο μέτωπο, το Κίεβο έχει καταγράψει σημαντικές επιτυχίες τις τελευταίες εβδομάδες. Βίντεο έδειξαν βαριά θωρακισμένα άρματα τύπου «Χελώνα», καλυμμένα με μεταλλικά πλέγματα κατά των drones, να προελαύνουν στην ανατολική Ουκρανία υπό την κάλυψη πολυάριθμων drones.
Στην ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, ουκρανικά μέσα ανέφεραν ότι χρησιμοποιήθηκαν τηλεκατευθυνόμενα τεθωρακισμένα σοβιετικής εποχής ως κινητές βόμβες για τη διάσπαση οχυρωμένων ρωσικών θέσεων, ενώ άλλοι διοικητές περιέγραψαν επιχειρήσεις όπου drones μετέφεραν μικρότερα μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους στην πρώτη γραμμή.
Η επιβίωση σε ανοιχτό πεδίο έχει γίνει σχεδόν αδύνατη και, όπως ανέφεραν βετεράνοι στη Σύνοδο του Λονδίνου για την Ανθεκτικότητα, και οι δύο πλευρές καταφεύγουν ολοένα περισσότερο στη διάνοιξη υπόγειων σηράγγων, σχεδιάζοντας μάλιστα και drones ειδικά για τον σκοπό αυτό. «Είναι σαν το 1916», σχολίασε ένας από αυτούς.
Την 1η Οκτωβρίου ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν πάνω από 1.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα όμως με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW), η Ρωσία κατέγραψε καθαρές απώλειες 80 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η ουκρανική αντεπίθεση «Επιχείρηση Βιβάλντι» στην περιοχή του Λιμάν, κατά τον αναλυτή του Atlantic Council Ντέιβιντ Κιριτσένκο, ανέτρεψε τα κέρδη που είχε σημειώσει η Ρωσία σε ολόκληρο έτος και μείωσε τον κίνδυνο νέων διασπάσεων της αμυντικής γραμμής. Παράλληλα, η εκστρατεία κατά ρωσικών διυλιστηρίων έχει προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων και μείωση εξαγωγικών εσόδων, ενώ πρόσφατα χτυπήθηκε και κέντρο δεδομένων της Yandex.
Ο δύσκολος χειμώνας
Η ευρύτερη εικόνα παραμένει δυσοίωνη. Ο αυξανόμενος αριθμός βαλλιστικών πυραύλων και μια νέα γενιά drones Shahed διαπερνούν την ουκρανική αεράμυνα, πλήττοντας το Κίεβο και κρίσιμες υποδομές, εντείνοντας τους φόβους για νέες ελλείψεις θέρμανσης και ρεύματος. Η Ουκρανία κάνει λόγο για 900 drones Shahed μόνο την περασμένη εβδομάδα, με στόχους και γέφυρες πάνω από τον ποταμό που διασχίζει το Κίεβο. Η Ρωσία παράγει πλέον 140 βαλλιστικούς πυραύλους τον μήνα, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.
Οι σοβαρότερες ελλείψεις αφορούν τους αντιαεροπορικούς πυραύλους. Οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο για απευθείας προμήθεια Patriot δεν απέδωσαν, ενώ το ουκρανικό σύστημα Freya, που παράγεται σε συνεργασία με ευρωπαϊκές χώρες, δύσκολα θα τεθεί σε λειτουργία πριν από το 2027.
Πολλά από τα F-16 έχουν επιστρέψει στη Δυτική Ευρώπη για επισκευές λόγω έλλειψης ανταλλακτικών κινητήρων. Η αεράμυνα πάντως τα πηγαίνει καλύτερα απέναντι στα νέα Shahed με κινητήρες τζετ: ο Ίχορ Κλιμένκο ανέφερε ότι καταρρίφθηκε το 82% όσων εισήλθαν τη νύχτα της Τετάρτης, αν και άλλα drones και πύραυλοι βρήκαν τους στόχους τους.
Όχι κάθε βοήθεια είναι χρήσιμη
Στελέχη ευρωπαϊκών αμυντικών εταιρειών συνεχίζουν να επισκέπτονται το Κίεβο, ενώ η Ουκρανία ακύρωσε τον περασμένο μήνα την έκθεση οπλικών συστημάτων «Brave One» στο Λβιβ. Δυτικές εταιρείες αναζητούν Ουκρανούς εταίρους για δοκιμές σε συνθήκες μάχης, μεταξύ άλλων drones με πριόνια για το κόψιμο των καλωδίων οπτικών ινών των ρωσικών drones.
Ωστόσο ορισμένοι στρατιωτικοί επισημαίνουν ότι η ποιότητα ποικίλλει. «Μπορεί να κατακλυζόμαστε από προτάσεις για δοκιμές και αξιολόγηση τεχνολογιών, αλλά όλα αυτά μπορεί να είναι άχρηστα χωρίς τις κατάλληλες τακτικές», δήλωσε χειριστής. Μία βασική ανάγκη είναι drones ικανά να διεισδύουν σε ρωσικά υπόγεια οχυρά και να τα καταστρέφουν.
Η Μόσχα συνεχίζει να αναπτύσσει νέες τεχνολογίες: η βρετανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών κατέγραψε πιθανότατα την πρώτη σύγκρουση ρωσικών και ουκρανικών μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ η Ρωσία ολοκλήρωσε μεγάλα γυμνάσια στην περιοχή της Κασπίας με 47.000 στρατιωτικούς, όπου παρουσιάστηκαν και τα πρώτα αυτόνομα άρματα μάχης της.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, τουλάχιστον πέντε drones και πύραυλοι εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Μολδαβίας, με το Κίεβο και το Κισινάου να μιλούν για σκόπιμη ενέργεια.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καταγγέλλουν επίσης αυξανόμενα περιστατικά ρωσικής δολιοφθοράς, κάτι που η Μόσχα απορρίπτει. Στην Ουκρανία και την Ανατολική Ευρώπη ελάχιστοι διατηρούν ελπίδες ότι οι διαπραγματεύσεις με αμερικανική μεσολάβηση θα φέρουν ουσιαστική πρόοδο.