Την πρόσβαση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών απαγορεύει η Τουρκία, με τον νέο νόμο να τίθεται σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 2026. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν συστήματα επαλήθευσης ηλικίας, ενώ προβλέπονται πρόσθετοι περιορισμοί για την προστασία των ανηλίκων από υπηρεσίες με δυνητικά εθιστικά χαρακτηριστικά.
Ο νόμος δημοσιεύθηκε επίσημα το Σάββατο (10/10), μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου από το τουρκικό Κοινοβούλιο τον περασμένο Απρίλιο.
Η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης οφείλουν να λάβουν όλα τα απαραίτητα τεχνικά και διοικητικά μέτρα για την εφαρμογή της απαγόρευσης.
Υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας μέσω κρατικού συστήματος
Σύμφωνα με τον νόμο, οι εταιρείες θα πρέπει να εφαρμόζουν μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στις υπηρεσίες τους.
Το άρθρο 7 προβλέπει τη χρήση κρατικού ψηφιακού διακριτικού (token) για τη λειτουργία του συστήματος επαλήθευσης.
Παράλληλα, θεσπίζονται περιορισμοί και για ανηλίκους που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Ειδικότερα, οι πλατφόρμες δεν θα επιτρέπεται να τους προσφέρουν υπηρεσίες που ενδέχεται να έχουν «εθιστικό αποτέλεσμα», σύμφωνα με τη διατύπωση της νομοθεσίας.
Το ιστορικό περιορισμών στο διαδίκτυο στην Τουρκία
Η νέα ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία έχει ήδη εφαρμόσει σειρά περιορισμών στην πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι τουρκικές αρχές έχουν κατά καιρούς αποκλείσει λογαριασμούς δημοσιογραφικών μέσων και ακτιβιστών, ενώ έχουν επιβάλει και προσωρινές απαγορεύσεις πρόσβασης σε ολόκληρες πλατφόρμες.
Τον Αύγουστο του 2024, η Άγκυρα είχε αποκλείσει το Instagram για περίπου μία εβδομάδα, εν μέσω καταγγελιών ότι η πλατφόρμα της Meta λογόκρινε αναρτήσεις χρηστών σχετικά με τον θάνατο του ηγέτη της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια.
Την περασμένη εβδομάδα, οι τουρκικές αρχές μπλόκαραν ειδησεογραφικό ιστότοπο και τους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έπειτα από δικαστική απόφαση που επικαλέστηκε «ΛΟΑΤΚΙ+ προπαγάνδα».
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου.
Σε έκθεσή της για το 2025, η αμερικανική οργάνωση Freedom House είχε χαρακτηρίσει το διαδίκτυο στην Τουρκία «μη ελεύθερο».
Αυξάνονται διεθνώς οι ηλικιακοί περιορισμοί στα social media
Η Τουρκία εντάσσεται σε μια αυξανόμενη ομάδα χωρών που υιοθετούν ή εξετάζουν αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Αυστραλία και η Ινδονησία συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν προχωρήσει σε σχετικές πρωτοβουλίες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Σεπτέμβριο παρουσιάστηκε νομοθετική πρόταση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και υπηρεσίες κοινής χρήσης βίντεο.
Η πρωτοβουλία ακολούθησε πολύμηνες πιέσεις από Ευρωπαίους ηγέτες για την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Νομοθετικές πρωτοβουλίες σε Ελλάδα και άλλες χώρες
Σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα, η Αυστρία, η Δανία, η Γαλλία και η Ισπανία προωθούν νομοθετικές ρυθμίσεις για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται επίσης να εισαγάγει αντίστοιχη απαγόρευση το 2027, ενώ ο Καναδάς έχει παρουσιάσει νομοσχέδιο που προβλέπει περιορισμούς για παιδιά κάτω των 16 ετών.
Οι επιμέρους προσεγγίσεις διαφέρουν ως προς τα ηλικιακά όρια και τους μηχανισμούς εφαρμογής, με κοινό σημείο αναφοράς την προστασία των ανηλίκων από κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών.
Στην περίπτωση της Τουρκίας, η εφαρμογή των νέων κανόνων ξεκινά την 1η Νοεμβρίου, με τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης να καλούνται να προσαρμόσουν εγκαίρως τα συστήματά τους στις νομοθετικές απαιτήσεις.