Στην καθιέρωση ενός αυστηρού και προστατευτικού πλαισίου απέναντι στους κινδύνους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προχωρά η κυβέρνηση, με το σχετικό νομοσχέδιο να εισάγεται προς ψήφιση στη Βουλή την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.
Τις λεπτομέρειες της ρύθμισης, η οποία θέτει ως χρονικό ορίζοντα εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, παρουσίασαν οι υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Οι βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, απαγορεύεται η πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok).
Το μέτρο αφορά τη δημιουργία και χρήση λογαριασμών, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν θα υπάρξουν εξαιρέσεις για υφιστάμενους λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου. Επιπλέον, το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει δυνατότητα παράκαμψης του ορίου μέσω γονικής συναίνεσης, ούτε τη δημιουργία ειδικών, περιορισμένων λογαριασμών για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών.
Τεχνολογία μηδενικής γνώσης και προστασία δεδομένων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας, με στόχο να διασφαλιστεί η ιδιωτικότητα των χρηστών. Όπως εξήγησε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, οι πλατφόρμες δεν θα συλλέγουν προσωπικά δεδομένα ή ευαίσθητες πληροφορίες των παιδιών (όπως ακριβή ημερομηνία γέννησης ή αντίγραφα ταυτότητας).
Η διαδικασία θα βασίζεται στην τεχνολογία απόδειξης μηδενικής γνώσης (zero-knowledge proof) —με αξιοποίηση εργαλείων όπως το Kids Wallet ή ισοδύναμων ευρωπαϊκών λύσεων—, επιβεβαιώνοντας αποκλειστικά αν ο χρήστης καλύπτει το ηλικιακό όριο, χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά του και χωρίς να δημιουργείται προφίλ παρακολούθησης.
Τα επιστημονικά δεδομένα και η ανάγκη παρέμβασης
Τεκμηριώνοντας την αναγκαιότητα της ρύθμισης, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επικαλέστηκε ανησυχητικά στοιχεία από πρόσφατες έρευνες (όπως το EU Kids Online και το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου).
Σύμφωνα με τα δεδομένα, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές Γυμνασίου έ έρθουν σε επαφή με τα social media σε ηλικία 10-12 ετών, ένας στους τέσσερις κάνει υπερβολική χρήση, ενώ ένας στους πέντε εμφανίζει συμπτώματα νευρικότητας ή διάσπασης προσοχής όταν στερείται το κινητό του τηλέφωνο.
Μετάθεση ευθύνης στις πλατφόρμες και κυρώσεις
Από την πλευρά του, ο Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που θεσπίζει ένα τόσο ολοκληρωμένο πλαίσιο σε απόλυτη ευθυγράμμιση με το ενωσιακό δίκαιο (Digital Services Act). Η πρωτοβουλία επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης από τους γονείς στις ίδιες τις τεχνολογικές εταιρείες.
Σε περίπτωση πλημμελούς εφαρμογής ή μη τήρησης των προβλεπόμενων μέτρων ασφαλείας, οι πλατφόρμες θα βρίσκονται αντιμέτωπες με αυστηρές κυρώσεις και δυνατότητα νομικών διεκδικήσεων, με τα πρόστιμα να δύνανται να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών τους, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.