Αβέβαιο παραμένει το μέλλον της ενεργειακής εκεχειρίας που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για την παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε την Τρίτη (13/10) ότι το Κίεβο έχει σταματήσει εδώ και δύο ημέρες τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, κατηγορώντας ωστόσο τη Μόσχα ότι συνεχίζει τις επιθέσεις σε ουκρανικές υποδομές. Την ίδια ώρα, εντείνονται οι αντιδράσεις για τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν σχετικά με το ρωσικό ντίζελ.
Η πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου για μια περιορισμένη εκεχειρία στον ενεργειακό τομέα παραμένει χωρίς σαφές πλαίσιο εφαρμογής, καθώς η ρωσική πλευρά δεν έχει ανακοινώσει ότι αποδέχεται τους όρους της.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου περιορίστηκε να δηλώσει ότι οι επαφές συνεχίζονται, αποφεύγοντας να επιβεβαιώσει την ύπαρξη συγκεκριμένης συμφωνίας.
Παράλληλα, η αμερικανική απόφαση για τη διευκόλυνση των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ προκαλεί ερωτήματα σχετικά με τα οικονομικά οφέλη που μπορεί να αποκομίσει η Μόσχα και τις συνέπειες για την ουκρανική πολεμική προσπάθεια.
Ζελένσκι: Η Ουκρανία σταμάτησε για δύο ημέρες τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανακοίνωσε την Τρίτη ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν αναστείλει επί δύο ημέρες τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και άλλων ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η Ρωσία δεν έχει επιδείξει αντίστοιχη αυτοσυγκράτηση.
«Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι Ρώσοι επιτέθηκαν τόσο στις ενεργειακές εγκαταστάσεις μας όσο και στις κρίσιμες υποδομές μας, στέλνοντας απολύτως σαφή μηνύματα ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να απέχουν από επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, 19 περιοχές της Ουκρανίας δέχθηκαν επιθέσεις μέσα στις τελευταίες δύο ημέρες.
Ο ίδιος επανέλαβε ότι το Κίεβο είναι πρόθυμο να προχωρήσει σε μέτρα αποκλιμάκωσης, εφόσον αυτά είναι αμοιβαία.
«Η θέση μας παραμένει αμετάβλητη: η Ουκρανία είναι έτοιμη να λάβει αμοιβαία μέτρα προς την αποκλιμάκωση και απαιτείται αποτελεσματική πίεση στη Ρωσία για να επιτευχθεί αυτή η αποκλιμάκωση», υπογράμμισε.
Ρωσικά πλήγματα σε υποδομές – Τι αναφέρει η Μόσχα
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν κατά τη διάρκεια της νύχτας τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ουκρανικών δικτύων συγκοινωνίας και μεταφορών.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, στην ημερήσια ανακοίνωσή του, δεν αναφέρθηκε σε πλήγματα εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, πύραυλος αναφέρθηκε ότι κατέπεσε σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου από εγκατάσταση που παρέχει θέρμανση σε μεγάλο μέρος της πόλης Λβιβ, στη δυτική Ουκρανία.
Η απουσία αναφοράς σε ενεργειακούς στόχους από τη ρωσική ανακοίνωση δεν συνιστά ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι δεν πραγματοποιήθηκαν τέτοιες επιθέσεις.
Η Μόσχα δεν έχει αποσαφηνίσει εάν προτίθεται να δεσμευτεί σε μια αμοιβαία παύση των πληγμάτων.
Τραμπ: «Η εκεχειρία θα εφαρμοστεί επειδή το είπα εγώ»
Παρά την έλλειψη επιβεβαιωμένης συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι η ενεργειακή εκεχειρία θα εφαρμοστεί.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι η απόφασή του θα οδηγήσει στην παύση των επιθέσεων.
Υποστήριξε επίσης ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιθυμεί περισσότερο την κατάπαυση του πυρός από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ερωτηθείς γιατί δεν ασκεί μεγαλύτερη πίεση στη Μόσχα, ο Τραμπ απάντησε ότι ο Ρώσος πρόεδρος έχει ισχυρότερο κίνητρο για την επίτευξη συμφωνίας.
Οι δηλώσεις του, πάντως, δεν συνοδεύτηκαν από ανακοίνωση συγκεκριμένων όρων, μηχανισμού επιτήρησης ή χρονοδιαγράμματος εφαρμογής της εκεχειρίας.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ και το οικονομικό όφελος της Μόσχας
Η ανακοίνωση της ενεργειακής εκεχειρίας ακολούθησε τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για τη διευκόλυνση των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ.
Η συμφωνία προβλέπει τη διάθεση σημαντικών ποσοτήτων καυσίμου στις διεθνείς αγορές, μέσω προσωρινής χαλάρωσης συγκεκριμένων αμερικανικών περιορισμών.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να ενισχύσει την προσφορά και να περιορίσει τις υψηλές τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η άνοδος των τιμών αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αναταραχή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η αμερικανική πρωτοβουλία, ωστόσο, έχει προκαλέσει επικρίσεις, καθώς ενδέχεται να εξασφαλίσει πρόσθετα έσοδα στη Ρωσία χωρίς να έχει επιτευχθεί αντίστοιχη παραχώρηση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία «αδύναμη απόφαση» και «δώρο στον Πούτιν», υποστηρίζοντας ότι θα ενισχύσει οικονομικά τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Γιατί τα πλήγματα στα διυλιστήρια έχουν στρατηγική σημασία
Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια αποτελούν σημαντικό μέρος της προσπάθειας του Κιέβου να περιορίσει την παραγωγή καυσίμων και τα έσοδα της ρωσικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την εκτίμηση που παρατίθεται στο δημοσίευμα, ο Πούτιν έχει αναγνωρίσει ότι οι επιθέσεις σε διυλιστήρια και άλλες επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει οικονομικές απώλειες που αντιστοιχούν περίπου στο 1% του ρωσικού ΑΕΠ.
Το ποσοστό αυτό αφορά ευρύτερες οικονομικές απώλειες και δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στα πλήγματα στα διυλιστήρια.
Αντίστοιχα, οι ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικά λιμάνια, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αποθήκες και ενεργειακά δίκτυα προκαλούν σημαντικές ζημιές στην ουκρανική οικονομία.
Ο υπουργός Οικονομίας της Ουκρανίας έχει εκτιμήσει ότι οι καταστροφές επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων από τέτοιες επιθέσεις πλησιάζουν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Η διακοπή των ουκρανικών πληγμάτων σε ρωσικά διυλιστήρια, χωρίς αντίστοιχο περιορισμό των ρωσικών επιθέσεων, θα μπορούσε επομένως να δημιουργήσει ασύμμετρο οικονομικό όφελος για τη Μόσχα.
Financial Times: Πιέσεις για την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη
Η αμερικανική πίεση προς το Κίεβο δεν περιορίζεται στο διπλωματικό επίπεδο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να αναστείλει τη λειτουργία του μηχανισμού μέσω του οποίου ευρωπαϊκές χώρες αγοράζουν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία, εάν συνεχιστούν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια.
Άλλα δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης προειδοποιήσεις για ενδεχόμενο περιορισμό της ανταλλαγής στρατιωτικών πληροφοριών.
Δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο, επίσημη απόφαση για διακοπή των παραδόσεων οπλισμού ή της παροχής πληροφοριών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε πρόσθετες δυσκολίες για το Κίεβο, αυξάνοντας την εξάρτησή του από τις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν ήδη προκλήσεις στην ενίσχυση των δικών τους στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το δίλημμα του Ζελένσκι και οι επόμενες κινήσεις
Ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δύσκολη ισορροπία: από τη μία πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη και από την άλλη αρνείται να εγκαταλείψει μονομερώς τις επιθέσεις που θεωρεί σημαντικές για την άσκηση οικονομικής πίεσης στη Ρωσία.
Η προσωρινή αναστολή των ουκρανικών πληγμάτων στα ρωσικά διυλιστήρια δείχνει ότι το Κίεβο επιδιώκει να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης.
Παράλληλα, όμως, επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει αντίστοιχες δεσμεύσεις από τη Μόσχα.
Το καθοριστικό ερώτημα παραμένει εάν η Ρωσία θα αποδεχθεί μια πραγματικά αμοιβαία ενεργειακή εκεχειρία ή εάν η πρωτοβουλία Τραμπ θα περιοριστεί σε μια προσωρινή παύση των ουκρανικών πληγμάτων, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.